anabam

traballando polo patrimonio natural

do Baixo Miño galego-portugués

 

anabam.anabam@gmail.com

anabam@gmx.es

 

ANABAM

ASOCIARSE

CONTACTO

GRUPO TRABALLO

 

 

 

 

-EDUCACIÓN AMBIENTAL

PRÁCTICAS UNIVERSITARIAS

-VISITAS GUIADAS

-CURSOS

-PUBLICACIÓNS

-VÍDEOS

 
 
 
 
 
 
 

INICIO

 

PORTADA

 

FAUNA

 

FAUNA BAIXO MIÑO

 

HERPETOLOXIA

 

ORNITOLOXÍA NO ESTEIRO DO MIÑO

 

ORNITOLOXÍA NO BAIXO MIÑO

 

CETÁCEOS

 

PEGADAS. RASTROS

 

 

PROXECTOS

FOTOTRAMPEO

 

LARUS

 

BEMBIX

 

EURYNEBRIA

SCARABEIDOS

 

PÍLLARA PAPUDA

 

BORRELHO

 
 
 
 
 
 

 FLORA

 

ÁRBORES EXTRAORDIN.

 

BOTÁNICA

 

 

COÑECER

 

RUTA ORNITOLÓXICA

 

TURISMO ORNITOLÓXICO

 

 

ETNOGRAFÍA

 

ETNOGRAFÍA

 

AS SALINAS

 

 MARCAS MARIÑEIRAS

 

 

ESPAZOS NATURAIS

PINZÁS

 

 

PROTECCIÓN

 

P.E.S

 

 

BLOCS EDITADOS POR ANABAM

FOTOTRAMPEO

FENTOS ARBÓREOS

 
 

 

AGRESIONS AO PATRIMONIO NATURAL DO BAIXO MIÑO

 

 

IR A MAPA DE AGRESIÓNS

IR A REDE SANEAMENTO

IR A AGRESIÓNS COSTA

IR Á VERTEDOIROS INCONTROLADOS IR Á EXTRACCIÓN AREA IR A ATERRAMENTOS
IR A FURTIVISMO IR A OUTRAS IR A PRESA RÍO VILACHAN
IR A ALEGACIÓNS EÓLICOS IR A ANTENAS TREGA IR A CONSTRUCIÓNS EN REDE NATURA

 

 

LIMPEZA MECÁNICA DAS PRAIAS PORTUGUESAS

   

Actualizado o 16-6-2014

 

 

Texto e fotos: Agustín Ferreira Lorenzo

 

     Nas praias do norte portugués, xa se iniciaron os labores de limpeza mecánica dos areais. Esta práctica, debera estar prohibida nas praias encadradas dentro da Rede Natura ou , mesmo, ás que se lle outorgou a bandeira azul, xa que o continuo peneirado da area, un día si e outro tamén, con varios pases en cada actuación, provoca a eliminación de flora e fauna propia dos mesmos. Esta é unha das causas de que especies tan críticas e bioindicadoras do estado dun areal, como poden ser a nidificación da píllara papuda (borrelho-de-coleira-interrumpida) -Charadrius alexandrinus- ou o escaravello manchado da praia (Eurynebria complanata) estean seriamente ameazados.

 

     A fotografía, tomada o venres 13 dexuño dende a praia de Camposancos, na marxe dereita da desembocadura do Miño, amosa a actuación da máquina limpadora na outra marxe do Miño, na praia caminhense da Foz.

  

             

 

 

BIOSOPORTES

NO NORTE PORTUGUÉS

   

Actualizado o 27-03-2014

 

 

Texto e Fotos: Noé Ferreira Rodríguez-anabam

 

 

   Son moitas as novas que vimos dando a propósito da aparición de biosoportes na costa baixomiñota e nas ribeiras do Miño.

    Nas recentes visitas efectuadas á costa portuguesa, puidemos comprobar como, entre as toneladas de plásticos depositadas polo mar nos areais, a presenza de biosoportes é unha constante  ao longo da franxa litoral.

   O número destas pezas de depuradora atopados vai dende unhas poucas unidades no límite da área de actuación de ANABAM na Praia de Paçô ata decenas deles na Praia de Âncora, pero tamén haino na beira galega, como xa informamos, non so do río senón tamén da costa atlántica do Baixo Miño.

             

 

    Actualizada o 30-1-2014  

OS BIOSOPORTES DO MIÑO

NOS MEDIOS DE COMUNICACIÓN

     

 

 

    A Radio Municipal de Tui entrevista ao coordinador de ANABAM, Manuel A. Pombal Diego, no tema dos biosoportes. Para escoitar a emisión premer no enlace seguinte:

 

http://www.ivoox.com/ent-manuel-angel-pombal-membro-anabam-audios-mp3_rf_2718564_1.html

 

 

    A TVG entrevistou a Manuel A. Pombal Diego e Ricardo Portela Vilas, ámbolos dous membros de ANABAM, sobre o mesmo tema citado anteriormente. Premer na imaxe para ver a reportaxe.

 
       

 

    Actualizada o 15-1-2014  

OS BIOSOPORTES INUNDAN DE NOVO O MIÑO

  por Manuel A. Pombal Diego-anabam  

Foto: Luis Dorado-anabam

Detalle dos biosoportes atopados en ámbalas dúas beiras do Miño.

 

      Unha morea de biosoportes aparece espallada polas beiras do río Miño coa chegada do 2014. O membro de ANABAM Ricardo Portela foi quen deu a voz de alarma cando nun paseo pola beira do río Miño efectuada o primeiro día deste ano se atopou con gran cantidade de biosoportes sobre a area e tamén mesturados coa broza arrastrada polo río na praia do Caldeiro (Fig. A, 1), tamén coñecida como praia do Codesal. Nese mesmo momento xa recolleu máis de 30 pezas. O modelo de biosoporte é o mesmo que o que aparecera tanto en febreiro do 2010 como nos meses de maio e xuño do ano pasado, pero semella que o número de pezas é superior este ano, aínda que non é posible facer unha estima do número de pezas debido a que a maioría delas deberon chegar ao mar pola crecida do río despois das fortes chuvias.

 

Foto: Javier Sánchez-anabam

 

Membros de ANABAM percorrendo unha das beiras do Miño na procura de biosoportes.

 

      Os biosoportes son unhas pezas plásticas que se utilizan en procesos de depuración, e nas cales se fixan as bacterias que se utilizan nestes procesos, aumentando considerablemente a súa eficacia. Foron introducidos a principios do ano 2000 por uns investigadores noruegueses e, actualmente, no mercado hai varios modelos e tamaños que se utilizan por case todo o mundo, aínda que non todas as depuradoras usan este tipo de pezas plásticas.

      Así mesmo, o propio Ricardo Portela puido confirmar a presenza de biosoportes desde a zona das docas da Pasaxe ata preto do Puntal (Fig. A, 2) na desembocadura do Miño, o que equivale a un treito duns 2,9 km en liña recta. Por outra banda, tamén atopou algún na praia de Area Grande, a cal se localiza uns 4,4 km ao norte da desembocadura do río Miño.

 

 

Foto: Antón Ferreira-anabam

 

Membro de ANABAM remexendo no material arrebolado pola marea para ver

se contén biosoportes.

 

       O sábado día 4 de xaneiro foron o propio Ricardo Portela máis Agustín Ferreira e Ricardo da Silva, todos eles membros de ANABAM, os que percorreron un treito do río Miño dende A Pasaxe ata a praia da Lamiña (Fig. A, 3), confirmando a presenza dun gran número de pezas.

      Posteriormente, Ricardo da Silva atopou catro biosoportes na zona de Goián (Fig. A, 4; Fig. B, 4) e un á altura de Carregal (Fig. B, 5), ambas localidades pertencentes ao concello de Tomiño. O mércores 8, Ricardo da Silva atopou seis biosoportes máis nun tramo curto de río despois da fortaleza sita na localidade portuguesa de Valença (Fig. B, 6; Fig. C, 6; revisados uns 80 m no lugar da Sra da Cabeça), e posteriormente un máis na beira galega, á altura do club de piragüismo existente en Tui (Fig. C, 7; revisados uns 100 m entre a ponte internacional vella e o destacamento de Cabo Fradera), non atopando ningún nun tramo duns 40 m na Praia da Marina (Fig. C, 8;Tui).

 

 

 

Foto: Ricardo da Silva-anabam

 

Membro de ANABAM percorrendo unha das marxes do Miño para

recoller informeción dos biosoportes.

 

     O venres, día 10 de xaneiro, Ricardo portela non atopou ningún biosoporte a altura de Forcadela (Fig. B, 9) nin enfronte do espazo Fortaleza (Fig. B, 10; Goián), no concello de Tomiño, e tampouco en Pías (Fig. A, 11; concello do Rosal). Sen embargo, río abaixo, na Xunqueira de Salcidos (Fig. A, 12; pertencente ao concello da Guarda) si atopou bastantes biosoportes, aínda que menos que os existentes sobre as docas da Pasaxe, onde se observaron por primeira vez este ano.

 

 

 

Foto: Agustín Ferreira-anabam

 

Dous membros de ANABAM con algúns dos biosoportes recollidos e bastonciños dos oídos, que tamén aparecen abondosamente ao igual que os aplicadores tipo "tampax".

 

       O día 11, na saída rutinaria que facemos todos os sábados pola tarde, distribuíronse os participantes en catro grupos de traballo, tal como se comenta a continuación:

                1.- O grupo formado por Ricardo da Silva, Francisco Javier Sánchez e Silvia Bautista visitaron os seguintes emprazamentos: Veiga de Anceis (Fig. C, 13), Frieitas-Foz do río Manco (Fig. C, 14) e La Pela (Fig. C, 15), todas elas na beira portuguesa, ademais da zona da desembocadura do río Tea (Fig. C, 16; concello de Salvaterra), e do balneario de Caldelas de Tui (Fig. C, 17), da areeira de Guillarei (Fig. C, 18), da ponte romana (Fig. C, 19) e da desembocadura do río Tripes (Fig. C, 20; concello de Tui). Non atoparon ningún biosoporte, polo que o límite superior de distribución destas pezas plásticas semella estar á altura das localidades de Tui (beira galega) e de Valença (beira portuguesa).

 

 

          2.- O segundo grupo de traballo, formado por Ricardo Portela e Antón Ferreira, comezaron á altura do Aquamuseu de Vila Nova de Cerveira, percorrendo uns 300 m río abaixo. Neste tramo, a parte coincidente co parque fluvial alí existente xa estaba limpa (Fig. A, 21; Fig. B, 21), mentres que no resto, aínda sen limpar (Fig. A, 22; Fig. B, 22), non había gran cantidade de material procedente do arrastre do río e non atoparon ningún biosoporte. O seguinte punto prospectado foi en Lanhelas (Fig. A, 23), nunha zona habilitada como embarcadoiro, onde, entre os materiais arrastrados polo río, atoparon uns poucos biosoportes nun treito duns 300 m. Na seguinte parada, localizada no embarcadoiro de Seixas (Fig. A, 24), xa localizaron un número importante de biosoportes (100 pezas nuns 50 m lineais). Uns quilómetros máis río abaixo, onde comeza o Sapal do río Coura (Fig. A, 25; no límite entre Seixas e Caminha), tamén atoparon biosoportes; neste punto, aínda que a materia orgánica acumulada polo río era moi abundante, a densidade de biosoportes por metro lineal e por volume de materia, foi inferior á encontrada no punto anterior de mostraxe.

     Logo, analizaron dous puntos na marxe dereita do río Coura, un preto da ponte que o cruza (Fig. A, 26), e outro uns dous quilómetros río arriba, nunha pequena praia fluvial (Fig. A, 27), sen detectar presenza de Biosoportes. Finalmente, desprazáronse á marxe esquerda do río Coura e revisaron os dous lados da ponte do ferrocarril existente na súa parte baixa. Alí, nunha rampa que da ao río (Fig. A, 28) atoparon un par de biosoportes, mentres que na xunqueira que hai ao outro lado (Fig. A, 29), a pesar da gran cantidade de materiais, maiormente orgánicos, que había sobre os xuncos, non atoparon ningún biosoporte.

 
 

      Como consecuencia dos resultados obtidos nas beiras do río Coura pensamos que os biosoportes atopados no río Miño non proceden do río Coura e que os dous atopados a carón da ponte do tren son consecuencia do arrastre das mareas río arriba.

                3.- O seguinte grupo de traballo estivo formado por Olga e Ana Roris máis Chelo González e inspeccionou a marxe interior (fluvial) e primeira parte exterior (mariña) da praia de Camarido (Fig. A, 30). Nos restos máis recentes depositados na area (especialmente cunchas) non atoparon ningún, pero si atoparon bastantes (uns 180 en total) nos restos depositados máis lonxe durante a crecida do río.

                4.- Finalmente, o cuarto grupo formado por Agustín Ferreira e Carlos Angílica percorreu o resto da praia de Camarido máis a primeira parte (norte) da praia de Moledo, cubrindo un tramo de aproximadamente 1,5 quilómetros. No tramo prospectado da praia de Moledo non localizaron biosoportes (Fig. A, 31), mentres que na praia de Camarido (Fig. A, 32) atoparon un número importante deles entre o material depositado polas mareas.

                O domingo día 12, Luís Dorado localizou varios biosoportes cerca do restaurante alí existente (Fig. A, 33), e tamén na praia a carón do pequeno peirao (Fig. A, 34).

 

 

 

 

      Cabe salientar que os biosoportes se atoparon onde se acumulan outro tipo de materiais polas correntes do río e os efectos das mareas, existindo unha correlación bastante clara coa aparición de “palillos” de plástico dos bastonciños que se usan para limpar os oídos e, en menor medida, con aplicadores de tampax. Todo elo, no se conxunto, fainos pensar que todas estas pezas plásticas ten a mesma orixe, polo que se trataría dun vertido producido nunha depuradora de augas residuais. Por outra banda, dado que os tres casos coñecidos de contaminación por biosoportes no Miño se produciron a principios de ano, cando as choivas son máis abundantes, é moi posible que se trate dun vertido por desbordamento debida ao importante aumento do aporte de auga ao sistema de depuración por estar mesturadas as augas pluviais coas fecais.

     Tamén cabe destacar que os datos que aquí amosamos da presenza de biosoportes nas dúas beiras do Miño non deben ser interpretados de forma illada. Un dos aspectos a considerar é o posible efecto das mareas que pode ser responsable da localización de biosoportes río arriba do seu lugar de orixe; por outra banda, tamén hai que ter en conta as correntes no río xa que varían considerablemente en función da dirección do vento.

Unha vez coñecida a presenza de biosoportes no río Miño, ANABAM informou á Surfrider Foundation Europe, fundación europea que leva un rexistro a análise dos casos de contaminación por biosoportes acontecidos en todo o mundo, e tamén ao SEPRONA e ao Servizo de Medio Ambiente da Xunta de Galicia, nun intento de aclarar cal é a orixe deste vertido para poñerlle solución.

 

 

 

     

Resumo das novas aparecidas nos medios de comunicación que temos rexistradas

 09/01/2014

La Voz de Galicia: http://www.lavozdegalicia.es/noticia/vigo/2014/01/09/mino-cubre-plasticos/0003_201401V9C9991.htm

Infomiño: http://www.infominho.com/index.php/id/51/objeto/20340/claves/OS-–BIOSOPORTES--INUNDAN-DE-NOVO-O-RÍO-MIÑO

Galicia Suroeste: http://www.galiciasuroeste.info/baixomino.htm

Infogauda: http://infogauda.blogspot.com.es/2014/01/baixo-mino.html

Surfrider Foundation Europe: http://surfrider64.com/2014/01/09/galice-des-centaines-de-medias-filtrants-au-m2/?utm_source=hootsuite&utm_campaign=hootsuite

10/01/2014:

Reportaxe de TVG na Pasaxe:

Galicia noticias mediodía: http://www.crtvg.es/tvg/a-carta/galicia-noticias-mediodia-730828

Telexornal Serán: http://www.crtvg.es/informativos/denuncian-unha-vertedura-de-millons-de-pezas-de-plastico-ao-rio-mino-731065

Tecdepur.com: http://www.tecdepur.com/noticias/advierten-del-vertido-de-piezas-de-depuradoras-en-el-rio-mino

Entrevista en Radio Voz.

Atlántico Diario: http://www.atlantico.net/noticia/264809/biosoportes/plastico/inundan/riberas/

Blog del agua: http://blogdelagua.com/inicio/el-mino-se-cubre-de-plasticos/

Varias contas de Facebook e Tweeter: Surfrider coordinación Sur Atlántico: https://www.facebook.com/sfe.suratlantico/posts/568309763253140

13/01/2014:

Entrevista en Cadena Cope Vigo.

15/01/2014:

ABC:

La Región:

 15/01/2014:

Intercambio de información e fotografías para una nova na revista “Vale Mais” unha publicación mensual editada en Monçao para as dúas beiras do Miño e cunha tirada de 10.000 exemplares.

 

      Cabe salientar, tal e como nos informan dende a Surfrider Foundation, que teoricamente non hai risco de contaminación bacteriolóxica polo menos na zona do esteiro xa que as bacterias utilizadas nos sistemas de depuración de augas residuais non son quen de sobrevivir en auga salgada. Sen embargo, resulta evidente que se trata dunha importante contaminación por plástico, ao mesmo tempo que estas pequenas pezas de apenas un centímetro de diámetro poden ser tragadas por diferentes especies de animais ao seren confundidas con comida. Por ende, co paso do tempo os biosoportes vanse degradando en micropartículas de plástico que se mesturan con outras partículas no medio natural, podendo ser inxeridas por todo tipo de organismos e incluso chegar a cadea alimenticia humana, como acontece con calquera outra contaminación por plástico.

      Dende ANABAM seguimos solicitando a colaboración cidadá para coñecer a dispersión total dos biosoportes; polo tanto, agradecemos que calquera persoa que atope algunha destas pezas nos informe, ben a través de ANABAM ou do seguinte enderezo electrónico: pombal@uvigo.es

 

 

     

Actualizada o 14-07-2013

 
  MILLEIROS DE BIOSOPORTES NA PRAIA DE CAMPOSANCOS  

 

por Manuel A. Pombal Diego-anabam

 

 
   

     

     Moverse pola praia de Camposancos e atopar milleiros de pequenos plásticos como os que aparecen na fotografía non é tarefa complicada. Non obstante, debido ao seu pequeno tamaño, adoitan pasar desapercibidos para a maioría de usuarios, mais se un se senta na area non lle será difícil atopar algúns destes dispositivos nun área dun metro cadrado. Os primeiros biosoportes no areal citado foron atopados na limpeza da costa realizada na praia de Camposancos e guiada por ANABAM ao abeiro do proxecto TEAM-Miño o 28 de abril de 2013, na que participaron grupos familiares pertencentes ao Clube Peña Trevinca de Vigo. Daquela, aínda que chamou a atención de varios dos participantes, ninguén soubo que eran esas pequenas pezas plásticas que case se confundían coa cor da area da praia. Posteriormente (29/05/2013), noutra limpeza realizada, pero esta vez na zona das Eiras (concello do Rosal) con alumnos de diversificación de 3º da ESO do CPI Manuel Suárez Marquier, tamén se localizou algún biosoporte. Finalmente, nunha actividade do Colexio dos PP. Somascos levada a cabo con motivo do Día Mundial do Medio Ambiente (05/06/2013), se lles propuxo a un grupo de alumnos dese centro que trataran de buscar na area estas pequenas pezas de plásticos nun tramo do areal do Forte pertencente a praia de Camposancos. En pouco tempo foron localizadas e reunidas 451 pezas recollidas nun espazo duns 125 metros lineais.

 
 

 

 

     

...PERO, QUE SON ESTES DISPOSITIVOS?

 

      Estas pezas, feitas de polistireno, reciben o nome de "carriers" e tamén de "biocell filter media", sendo máis coñecidos como “biosoportes”, sendo empregadas nalgunhas depuradoras. De feito, a forma é a mesma que as que utilizan as fosas sépticas que hai en moitas vivendas, só que nestes casos, o tamaño é 20 ou 30 veces maior. Polo tanto se aparecen no leito do Miño e nas zonas adxacentes (nós témolas localizado nas Eiras e na praia de Camposancos e, consecuentemente, estarán distribuídas por toda a marxe, tanto dereita como esquerda) a procedencia máis probable sería dalgunha ou dalgunhas das depuradoras (ou industrias) que dan ao Miño.

     

    Esquerda, en internet atopamos numerosos anuncios de venta destaspequenas pezas.

 
 

 

 

    PARA QUE SE UTILIZAN?

       Estas pezas se atopan nas augas sucias ou negras das depuradoras. A súa finalidade é, precisamente, a de depurar as mesmas, xa que nelas vanse desenvolver as bacterias nitrificantes encargadas da depuración das augas residuais (de aí o seu nome de biosoportes), estas bacterias aliméntanse da contaminación desas augas. Ao parecer, estes dispositivos adoitan empregarse fundamentalmente cando as depuradoras se quedan pequenas polo aumento de caudal.

            Dase, pois, a triste curiosidade de que estas pezas, que inicialmente están deseñadas para combater a contaminación, acaben sendo elas mesmas unha fonte importante de contaminación, ademais de dificultar as tarefas de pesca que se desenvolven no río Miño.

     Sabedes cal é o país de procedencia? Unha pista: de onde veñen agora tódolos produtos? que país é capaz de copiar todo? Tedes a resposta ao final deste artigo*.

 
 

     

CANTAS PEZAS PODE HABER NO MIÑO?

 

             Segundo lemos no xornal "La Voz de Galicia"  (23/02/2010) no entorno do Miño hai millóns destas pequenas pezas. Nese xornal dise, segundo un dos expertos consultados, que podería haber, nada máis e nada menos, que 19 millóns de biosoportes. Os que vemos agora están limpos, son brancos, pero cando saen das depuradoras son de cor negra debido a sucidade e a que están cargados de bacterias. A pregunta é, estas bacterias poden ter algunha repercusión no medio acuático? ou sexa, nas augas, na flora e na fauna do río?

        A primeira denuncia pública da presenza destes dispositivos nas augas do Miño partiu dos pescadores no ano 2010, pero dende aquela data as autoridades, coñecedoras disto, que saibamos, nada dixeron sobre o tema, ao menos publicamente. Non sabemos se se investigou o asunto. Que depuradora ou depuradoras foron as responsables deste vertido. Se foi un escape accidental ou se é frecuente, etc. etc.

     En calquera caso, na praia de Camposancos, os biosoportes aparecen abondosamente e, dada a súa forma e o seu pequeno peso, o vento os traslada doadamente. É de supoñer que as correntes do río trasladarían milleiros deles ata o mar.

 

 
 

 

     
 

     Surfrider Foundation Europe enviounos a seguinte información:

      En el 2010, después de la contaminación del rio Miño, François había recopilado muchas informaciones que te voy a traducir:

      La semana del 15 de febrero 2010, pescadores de angulas encuentran en sus redes una gran cantidad de biosoportes. Los primeros que encontraron habían sido usados y debían de estar cargados con bacterias.

       Entre Goián y la desembocadura del rio Miño (a Pasaxe) encontraron biosoportes que estaban como nuevos (que no habían sido utilizados)
http://www.lavozdegalicia.es/vigo/2010/02/16/0003_8297311.htm 

      La asociación para a defensa ecolóxica de Galicia (ADEGA) escribió un artículo y la Voz también escribió varios artículos acerca de esa contaminación 
ADEGA:http://adega.info/index.php?option=com_content&task=view&id=1512&Itemid=2 
La Voz de Galicia: 
http://www.lavozdegalicia.es/vigo/2010/02/23/0003_8312422.htm

                        http://www.lavozdegalicia.es/vigo/2010/03/02/0003_8328182.htm 

         Los artículos apuntan a que la contaminación tiene su origen en una depuradora pero no supimos nada mas acerca del tema.

       Lo que si supimos es que la depuradora EDAR de Guillarei - Tui situada cerca del rio Miño 
http://augasdegalicia.xunta.es/gl/edars/GUIL.html  y que es gestiona por Movex Vial y Aqualia fue probada ese invierno y inicio oficialmente su funcionamiento el 15 de febrero del 2010 (el día que fueron localizados los primeros biosoportes en el rio Mino) 

No tenemos ninguna prueba de si esa depuradora utiliza los biosoportes para su funcionamiento pero la coincidencia nos impacto en ese momento.

 

 

 
 

*China

     

   

    Actualizada o 14-07-2013  
 

 

por Agustín Ferreira Lorenzo-anabam

 

GRAVE IMPACTO ECOLÓXICO

CONTRA UN AFLUENTE DO RÍO TAMUXE EN LOUREZA

 

 
 

 
         
   

      O xoves día 11 deste mes de xullo, recibiamos unha chamada no local de ANABAM na que unha persoa nos indormaba que no mércores varias persoas xunto cunha pa mecánica, estaban a construir unha presa ao ancho do río amoreando pedras e terra, producindo, ademais, un enlodamento das augas, debido a estas obras. Tomamos nota da información para tan pronto puideramos, achegarnos ata a zona e comprobar in situ o que había de certo.

 

    Na saída habitual dos sábados que leva a cabo ANABAM, achegámonos dos días despois, día 13, ata a zona en cuestión. A verdade que quedamos abraiados diante do que estabamos a ver. UNHA MURALLA DE ALGO MÁIS DE TRES METROS DE ALTURA que formaba unha barreira nas augas do río, construída con pedras e terra que mesmo constitúe un perigo polo posible derrube das mesmas.

 
 

 

 

     A barreira, ademais da inseguridade, supón un impacto ecolóxico ao curso normal do río así como unha incerta aventura no próximo inverno. Construccións deste tipo, feitas de xeito anárquico e sen valorar o impacto ecolóxico que producen no entorno, son os que levan, coas riadas, a ter que lamentar as accións violentas da natureza. Que duda cabe que esta infraestructura ten, neste ou no vindeiro inverno, os días contados, producindo, en consecuencia, unha nova agresión a este río.

 

      Supoñemos que as persoas que fixeron esta "obra" non teñen o permiso pertinente, pero de telo, demostraría que a administración, e sobre todo a administración relacionada co medio ambiente (A Consellería pertinente e a Confederación Hidrográfica do Miño) desprezan ostensiblemente a riqueza ecolóxica do noso patrimonio natural, obran á lixeira (obviando os problemas das riadas),  impórtanlles "un pemento" os nosos recursos naturais e, por suposto, non predican co exemplo. Ecoloxicamente, cal é a finalidade deste dique? que co paso do tempo se acumulen sedimentos como aconteceo na presa situada máis arriba e logo soltalos río abaixo? Este dique non responde a ningunha necesidade natural da zona. Favorece este dique á presenza da salamandriña galega (Chioglossa lusitanica)?, un endemismo que se acha neste regato e que é especie protegida. ANABAM vai esixir ante a administración que sexa retirada esta muralla e, de habelas, se esixan responsabilidades aos autores da mesma.

 

     Desgrazadamente, este regato xa conta xunha infranqueable muralla un pouco máis arriba, feita ilegalmente e que da lugar á presa que surte a unha minicentral e cuxos devastadores efectos máis recentes se puideron ver hai uns anos. Agora este pequeno río volve ter unha nova barreira e pouco a pouco, as augas se van amansando de xeito artificial.

 
         

 

      Actualizada o 30-01-2012  

 

por Noé Ferreira Rodríguez

 

A AMEAZA DOS EÓLICOS NA SERRA DA GROVA

O 16 de Decembro de 2012 a Secretaría Xeral de Calidade e Avaliación Ambiental declarou “ambientalmente viable” a instalación de 11 aeroxeneradores de 80 metros de alto no parque eólico “Albariño I”.

Uns días despois, o 20 de Decembro de 2012 o Conselleiro de Medio Rural, Samuel Juárez, anunciou os novos dominios da Rede Natura 2000, entre os que se atopan enclaves de gran interese ecolóxico e paisaxístico na comarca do Baixo Miño coma a propia Serra da Groba, a costa de Oia ou a Valga.

Dos 21 aeroxeneradores propostos no proxecto inicial, a empresa promotora Eurovento, renunciou a 10 deles polos requisitos en canto a protección paisaxística do mosteiro cisterciense de Oia, quedado os 11 restantes distribuídos con 5 aeroxeneradores en Baiona, 2 en Tomiño e 4 en Oia, ademais dunha subestación eléctrica en Barrantes (Tomiño), máis de 3.000 metros de novas pistas de acceso e o acondicionamento de case 3.500 metros das xa existentes,  liñas de alta tensión… e todo isto, segundo o informe, deberá facerse respectando a fauna, flora, gando e humedais, debendo deterse calquera actividade nun perímetro de 500 metros no caso de atopar parellas reprodutoras de Gatafornela (Circus cyaneus).

Como vai a afectar a instalación dos aeroxeneradores e as infraestruturas asociadas a un enclave como a Serra da Groba?, se ben se situarán fóra da nova zona proposta para ser catalogada como Rede Natura, segue tratándose de espazos moi sensibles a calquera intervención, como as turbeiras, que xa están seriamente ameazadas pola captación de auga, é unha das principais preocupacións, xa que o único punto que ao parecer motivou a renuncia da instalación de 10 destes aeroxeneradores pola empresa promotora foron as dificultades técnicas á hora de protexer o entorno visual do mosteiro

 

 

O impacto e perigos dos parque eólicos

O vento é unha enerxía renovable e non contaminante pero nesta catalogación non se ten en conta o impacto paisaxístico e medio ambiental.

A construción dos parques eólicos leva asociada a apertura de pistas para o uso de maquinaria pesada coa conseguinte compactación do terreo, o incremento da erosión, destrución da vexetación e molestias para a fauna pola destrución do hábitat e a constante actividade.

O impacto visual destas estruturas de 80 metros é evidente, a isto súmase o ruído que emite o movemento das aspas, o perigo de colisión das aves e a contaminación polos aceites usados nos engrenaxes.

Sobre a necesidade de novas instalacións eléctricas

Segundo os datos da Rede Eléctrica Española do ano 2010, a comunidade galega produce anualmente un total de 29.250 GWh e a demanda é de 20.731 GWh, o que se traduce nun excedente de máis de 8.000 GWh.

Mentres noutros lugares procédese a desmantelar centrais hidroeléctricas obsoletas, protexer ao máximo o patrimonio natural e cultural, o valor natural dos nosos montes continúa a verse coma un recurso a transformar, aproveitando os espazos que sobran tralo ordenamento dos montes para o aproveitamento eólico, para a adxudicación de espazos dentro da Rede Natura 2000 ou LIC.      

 

 
 

Datos: Rede Eléctrica Española, 2010. “El sistema eléctrico por comunidades autónomas”

Así como a xunta recoñeceu a sobreexplotación dos nosos ríos polas centrais hidroeléctricas no pasado ano 2011, co compromiso por parte das principais forzas políticas de non conceder novas explotacións “salvo que non afecten ao caudal”, os parques eólicos sitúanse xa como unha das principais fontes de enerxía na comunidade.

 

 

Datos: Rede Eléctrica Española, 2010. “El sistema eléctrico por comunidades autónomas”

Nun territorio no que o 30% da enerxía producida se exporta, xorden preguntas:

Qué sentido ten a instalación de novas explotacións eólicas…

… se para iso non se teñen en conta os valores naturais?

…se non se traduce nunha liberación de obstáculos nos nosos ríos?

…se hipotecamos o futuro dos nosos montes para o beneficio económico dunhas empresas?

ANABAM non se opón as enerxías renovables, nin a enerxía eólica en particular sempre que se respecten os valores naturais e o patrimonio cultural da nosa terra, sempre que o beneficio económico xerado non prime sobre unha explotación racional do territorio.

Maís información (30/12/2011): País, Voz de Galicia e Faro de Vigo

 

 

Actualizado o 05-04-2010

 

por Agustín Ferreira Lorenzo-anabam

UN NOVO ACTO DE VANDALISMO

CONTRA UN DOS OBSERVATORIOS ORNITOLÓXICOS

 

     Apenas van uns meses dende que se rematar de construír o observatorio da Regueira Ancha, na área ornitolóxica da desembocadura do Miño, e xa temos os primeiros actos de vandalismo realizados no mesmo.

 

    Foi arrancada unha das táboas que cubría o interior e xa trataban de facer o mesmo nalgunhas máis.

 

    Estes vándalos, que non respetan nada, nin siquera aquilo que ten por obxecto contribuir a dar a coñecer e preservar a natureza, soamente han de aprender cando a man dura caia sobre eles. O caso é que mentres se lles consinta estes actos, non se exerza unha vixianza e non se lles dé un escarmento, seguirán facendo das súas.

 

 

Os vándalos arrancaron a táboa que cubría o frontal, e intentaron facer o mesmo con outras.

 

 

Actualizado o 26-03-2007

 

por Agustín Ferreira Lorenzo-anabam

 

     Ducias de toneladas de area son depositadas e acumuladas diariamente no Pasaxe (Camposancos, A Guarda), procedentes do dragado da canle do ferri. Un dos moitos problemas que ANABAM, única entidade que se opuxo ao mesmo, xa dixera no su momento. A situación xera malestar entre os veciños e paseantes na zona por dous motivos principais: o espectáculo denigrante que supón a acumulación da area, verdadeiras montañas; o impacto paisaxístico nunha zona marabillosa para disfrutar da vista do río; o continuo ruido de excavadoras e camións de gran tonelaxe e o perigo que esa maquinaria supón para cantos frecuentan ou transitan pola zona. Todo isto está executado a instancias da Dirección  Xeral de Costas  do Ministerio de Medio Ambiente.

 

Foto: Agustín Ferreira Lorenzo-anabam

 

         Como estes feitos non son suficientes, Portos de Galicia (dependente da Xunta de Galicia, Goberno Autonómico); Servicio Provincial de Costas (dependente do Ministerio de Medio Ambiente, Goberno Central) e moito nos tememos que o Goberno local de Oia, dedícanse a agredir o litoral creando falsas praias que duran o que as mareas e o temporal tarda en actuar. É un despilfarro de cartos que proceden dos cidadáns (hai que pagar o transporte); é un despilfarro de enerxía (petróleo, que teñen que pagar os cidadáns) e un incremento innecesario de polución e contaminación ambiental con emisións de CO2, agora que tanto se fala -máis se cabe polos propios políticos- do cambio climático; é unha forma de decir aos cidadáns: vos non podedes facer isto porque vai contra a Constitución, artigo 45; contra a Lei de Costas; contra a protección dos 500 metros do litoral; contra a protección do dominio público..., pero nós (a Administración autonómica e central) sí podemos facelo porque somos os que mandamos.

 

     Que exemplo están a dar os nosos administradores con estes feitos cando están a gastar cartos en publicidade que nin eles mesmo cumplen?  Que sensación produce nos administrados cando os políticos saen nos medios de comunicación sinalando a preocupación que teñen pola destrucción da costa, do litoral, promovendo medidas de protección, etc., etc.?

 

Foto: Agustín Ferreira Lorenzo-anabam

 

Porto de Oia, marxe dereita. Toneladas de area procedentes do esteiro do Miño foron depositadas este verán na zona rochosa, ocupando unha franxa duns 100 metros de lonxitude.

 

Foto: Agustín Ferreira Lorenzo-anabam

 

Fotografía tomada o 5 de outubro deste ano 2008. Parte da area depositada foi arrastrada pola marea. Esta area, que o mar arrastra co seu movemento, incide negativamente na vida mariña, tanto de peixes como de moluscos, algas, etc., afectando ás postas, introducíndose nas branquias, etc. O dano á biodiversidade da zona próxima debe ser algo semellante a cando nós estamos no interior dunha habitación con grandes cantidades de pó.

 

Foto: Agustín Ferreira Lorenzo-anabam

 

Que saibamos, esta é a segunda vez que se producen vertidos de area para facer unha praia artificial inviable, nesta zona do porto de Oia. Ámbalas dúas veces, o mar encargouse de facer realidade o que algúns non queren ver: esta non é unha zona natural de depósito de area, por iso aquí non hai unha praia. No caso do Porto de Oia, o responsable dos vertidos é Portos de Galicia, que é de quen depende a zona.

 

Foto: Manuel Ángel Pombañ Diego-anabam

 

Praia artificial en Mougás. A Dirección Xeral de Costas, dependente do Ministerio de Medio Ambiente, parece non saber que facer coa area que saca do Miño e non se lle ocurre mellor idea que ir  verténdoa pola costa.

 

Foto: Manuel Ángel Pombañ Diego-anabam

 

E claro, o mar pouco a pouco (ou moito a moito) vaise encargando de retirar o areal construído artificialmente en zonas non aptas para elo (senón xa o propio mar faría unha praia natural), espallando toneladas de area polo fondo mariño.

 

 

Actualizado o 26-03-2007

 

por Agustín Ferreira Lorenzo-anabam

 

EMPORCALLAR O LITORAL GUARDÉS

 

   Nun tramo de menos duns 300 metros, contabilizamos máis de 20 puntos de verquidos no borde do litoral que vai dende a praia do Carreiro, no porto da Guarda, ata preto da depuradora. 

 

    Os máis numerosos son os restos de obras, pero tamén observamos sacas de roupa vella, productos da horta e plásticos, por poñer algúns exemplos.

 

     As fotografías que van a continuación foron sacadas o mesmo día: 3 de febreiro deste ano.

 

 

 

Restos de obra se acumulan no borde do litoral, entre os rochedos e a estrada que parte do porto guardés cara á depuradora.

 

 

Outro verquido de restos de obra, os máis numerosos, neste caso con uralitas que poden conter amianto, un dos máis perxudiciais productos para a saúde humana.

 

 

Os restos vexetais tampouco quedan atrás. Un bó número de patacas pode apreciarse no borde próximo aos rochedos do mar.

 

 

Capachos plásticos e máis restos de obra. Algúns destes restos conteñen materiais cortantes que poden supoñer un perigo para a xente que anda por aquí.

 

 

Sacas plásticas, roupa e material de obra. 

 

      O respecto á natureza ou ós demais veciños, non é o forte das persoas que incívicamente botaron o lixo. Non hai disculpa hoxendia por actos como estes dado que existe un servicio de recollida de lixo, hai un punto limpo e outros lugares onde se pode depositar este material sen perxudicar ó entorno.

 

 

 

Actualizado o 22-01-2007

 

por Agustín Ferreira Lorenzo-anabam

 

 

AGRESIÓNS  Á  COSTA

 

      Seguimos sen entender como o Servicio Provincial de Costas aínda segue a permitir as obras que se están a levar a cabo nunha finca próxima ao Seixal, na costa sur da Guarda. E non entendemos isto xa que a Lei de Costas, de acordo ao seu articulado, parece ser que este tipo de obras non as permite. Pero é mais, se agora se fala de respetar os 200 metros de costa ¿como é que aquí non se ten en conta tal feito?

 

    Se temos en conta casos semellantes, este tipo de peches e obras no seu interior acaban por se transformar en residencias de fin de semana e/ou de verán, como podemos apreciar noutras zonas da costa guardesa e do Baixo Miño. 

 

Unha finca na costa cun peche destas características non é, precisamente, para plantar patacas.

Pouco a pouco o espacio vaise acondicionando para os obxectivos que están previstos.

Estructura de bloques e cemento, no fondo parede de bloques.

Algunhas fincas, como esta, vanse pechando para logo obrar no seu interior,

Sobre a base cementada se dispón unha caseta móbil. Tal vez a Lei de Costas permita este tipo de "edificación", pero o certo é que pouco a pouco o entorno se vai modificando, se van creando necesidades e o final quen paga as consecuencias é o tramo costeiro.

 

 

Actualizado o 12 de xullo de 2006

por Agustín Ferreira Lorenzo-anabam

 

 

     As construccións, "legais" ou ilegais, van mermando paulatinamente as características naturais da costa. As veces estas xurden "mimetizando" os fins verdadeiros que se pretenden con elas. Dende ANABAM, tratamos de preservar a riqueza que supón o patrimonio natural, non sempre o conseguimos, sobre todo porque habitualmente os responsables das diferentes administracións pasan do tema, son ineficaces, non indagan e, finalmente, non se "mollan" e acaban por conceder permisos se ton ni son. 

 

 

Esta imaxe foi obtida o pasado 8 de xullo nas proximidades do "Seixal", na costa sur da Guarda. Se está procedendo ó peche dunha finca en plena zona de dominio marítimo-terrestre. ANABAM vai enviar o correspondiente escrito para que se tomen medidas ó respecto.

 

     

 

Actualizado o 27 de xuño de 2006

 

por Agustín Ferreira Lorenzo-anabam

 

    

 

Restos de percebes e bolsas plásticas, guantes... As percebeiras e percebeiros non tratan con igual actitude o interese en obter percebes e o respeto ó medio do que elas e eles obteñen os beneficios. Este lamentable espectáculo podemos velo ó longo de toda a costa do Baixo Miño. (Fotografía obtida 0 16 de marzo de 2006 na costa do Rosal).