Coordinador: Agustín Ferreira Lorenzo

Colaboradores de campo:

Luis Dorado Senra;

 Antón Ferreira Lorenzo;

Manuel A. Pombal Diego;

Ricardo Portela Vilas

DIFERENZAS ENTRE AS ANDORIÑAS DO CU BRANCO E AS ANDORIÑAS COMÚNS

E ENTRE OS SEUS NIÑOS

AS ANDORIÑAS NO BAIXO MIÑO

        En Galicia viven un total de 5 especies de andoriñas das que soamente unha é sedentaria, a andoriña dos penedos, as demais son migradoras africanas. Ata o ano 2005, no Baixo Miño unicamente habitaban tres das especies que aparecían en Galicia, a partir dese ano, o número de especies de andoriñas empezou a subir. Dende o 2008, segundo datos recollidos por ANABAM, igualouse o número de especies ao do resto da comunidade galega. Véxase o seguinte cadro.

Aínda que todas as especies de andoriñas están presentes no Baixo Miño, non todas teñen unha distribución xeneralizada na comarca. Como podemos ver no cadro que vai a seguir, soamente Tui ten a honra de contar cunha representación de todas elas.

       Agás a andoriña común, e as dúas novas que empezaron a colonizar o Baixo Miño, as demais se atopan nunha situación extraordinariamente precaria na comarca. A das barreiras pero sobre todo a do cu branco, están a sufrir unha clara regresión. Desta última, podemos afirmar que a súa poboación debeu descender claramente en máis dun 50 %. A andoriña das barreiras aniña "nos cortados" de extracción de xabre onde a consistencia do terreo sexa de carácter arxiloso ou térreo. A medida que estes "cortados" desaparecen pola extracción do xabre, polos aterramentos ou pola vexetación, as andoriñas das barreiras, desaparecen tamén. A andoriña do cu branco aniña baixo os aleiros dos tellados e dos balcóns, no exterior, nunca nas bodegas, como o pode facer a andoriña común. O descenso destas aves débese á destrución dos niños por parte dos propietarios ou inquilinos das vivendas onde aniñan. Os excrementos que xeran estas andoriñas son os responsables da súa destrucción.

(1).- Tui cidade, é a zona do Baixo Miño galego onde maior número de niños hai. Pero seu número está a sufrir un notable descenso. Ata hai pouco máis de dez anos, a Corredera era un lugar onde se contabilizaban decenas de niños. Hoxe resulta case que imposible atopar algún. As andoriñas buscaron novos asentamentos na parte nova, sobre todo pola zona do entorno do edificio da Área Panorámica. Pero moitos propietarios seguen a destruir estes niños. así que a poboación tamén seguirá descendendo.

(2).- A única zona que tiñamos catalogado onde aniñaban estas aves era en Caldelas de Tui, no entorno da graveira. Pero as dúas zonas de cría desapareceron por causas naturais e polo vertido de terras.

(3).- Nos anos oitenta e noventa había unha zona de cría en Forcadela, naos arredores de áridos Val Miñor, nunha zona de extracción de xabre onde se formara unha lagoa artificial, onde crecían espadañas, carrizos, aniñaban patos, e se pousaban garzas. A zona foi aterrada destruíndose a única zona de reproducción de andoriña das barreiras.

(4).- No ano 2005 unha parella fixo niño en Goián, e outra preto do río Bravos. No 2006 voltou novamente a andoriña de Goián á mesma zona. Pero xa non o fixo nos seguintes anos.

(5).- No ano 2008 atopamos a única zona de aniñamento coñecida de andoriña das barreiras no Rosal. Pero non chegaron a criar xa que os posibles niños foron destruídos por aterramentos. Esta zona atopábase a carón da estrada A Guarda-Tui, nas proximidades dos viñedos Terras Gauda.

(6).- Na Guarda o número de niños son escasos. pero lembramos que nos anos sesenta había niños baixo as galerías de varios edificios da actualmente Rúa Galicia, no centro da Guarda.

(7).- Valença, incluída aquí a feligresía de San Pedro da Torre, Vila Nova de Cerveira e Caminha, incluídas nesta poboación as feligresías de Moledo e Vilapraia de Áncora, son zonas de notable presencia de andoriñas do cu branco. Pero nestes últimos 6 anos a súa poboación estase a ver reducida considerablemente. Isto débese á destrucción dos niños por parte dos propietarios das vivendas onde estaban ubicados. Podemos decir que o número de niños neste tempo debeu verse reducido entre un 25 e un 50 %.

Mapa da distribución actual das áreas de aniñamento das diferentes especies de andoriñas

presentes no Baixo Miño galego portugués.

Niños de andoriña de cu branco