anabam

traballando polo patrimonio natural

do Baixo Miño galego-portugués

 

anabam.anabam@gmail.com

anabam@gmx.es

 

ANABAM

ASOCIARSE

CONTACTO

GRUPO TRABALLO

 

 

 

 

-EDUCACIÓN AMBIENTAL

PRÁCTICAS UNIVERSITARIAS

-VISITAS GUIADAS

-CURSOS

-PUBLICACIÓNS

-VÍDEOS

 
 
 
 
 
 
 

INICIO

 

PORTADA

 

FAUNA

 

ENTOMOLOXÍA

 

HERPETOLOXIA

 

ORNITOLOXÍA NO ESTEIRO DO MIÑO

 

ORNITOLOXÍA NO BAIXO MIÑO

 

CETÁCEOS

 

PEGADAS. RASTROS

 

 

PROXECTOS

FOTOTRAMPEO

 

LARUS

 

BEMBIX

 

EURYNEBRIA

 

ESCARABEIDOS

 

PÍLLARA PAPUDA

 

BORRELHO

 
 
 
 
 
 

 FLORA

 

ÁRBORES EXTRAORDIN.

 

 

COÑECER

 

RUTA ORNITOLÓXICA

 

TURISMO ORNITOLÓXICO

 

 

ETNOGRAFÍA

 

ETNOGRAFÍA

 

AS SALINAS

 

 MARCAS MARIÑEIRAS

 

 

ESPAZOS NATURAIS

PINZÁS

 

 

PROTECCIÓN

 

P.E.S

 

 

BLOCS EDITADOS POR ANABAM

FOTOTRAMPEO

FENTOS ARBÓREOS

 
 

 

IR A COMPARATIVA TEMPADA 2010-2011

IR A CENSO DE SETEMBRO

IR A CENSO DE OUTUBRO

IR A CENSO DE NOVEMBRO

IR A CENSO DE DECEMBRO

IR A CENSO DE XANEIRO

IR A CENSO DE FEBREIRO

 

Ir a COMENTARIO SETEMBRO para ver a evolución de aves nos últimos anos

 

TÁBOA RESULTADOS CENSOS MES SETEMBRO

NOME CIENTÍFICO 1999 2000 2001 2003 2004 2005

2006

2007 2008 -2009 2010 2011* 2012*
Tachybaptus ruficollis X 3 3 X X X X X X X X X X
Podiceps nigricollis --- 3 3 14 7 -- 2 ---- ---- -- 1 -- ---
Phalacrocorax carbo 51 51 177 94 76 46 158 130 144 164 156 159 257
Egretta garzetta 16 11 25 56 16 14 25 18 17 24 9 16 23
Egretta alba -- 2 -- --- -- -- -- -- -- -- -- 1 2
Ardea cinerea 16 31 23 28 33 18 28 20 12 19 36 34 19
Platalea leucorodia 20 4 9 2 -- 11 -- -- -- -- ---- 8 3
Anser anser --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- -- ---
Branta bernicla --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- -- ---
Anas crecca -- 42 22 --- -- -- -- -- -- -- ---- -- ---
Anas platyrhynchos 367 376 281 250 175 121 236 55 47 92 649 355 447
Anas strepera --- 4 -- ---- ---- -- 5 ---- ---- -- 1 -- 3
Anas acuta --- -- -- --- --- -- --- ---- 1 -- --- -- ---
Tadorna ferruginea --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- -- ---
Anas clypeata --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- -- ---
Anas penelope -- -- -- -- 2 -- -- -- -- -- ---- -- ---
Mergus serrator --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- -- ---
Aythya fuligula --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- -- ---
Melanita nigra --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- -- ---
Fulica atra 69 35 --- 1 1 -- 1 ---- ---- -- --- -- ---
Circus aeruginosus 2 4 1 2 2 2 3 1 1 2 2 1 3
Pandion haliaetus -- 1 --- --- -- -- -- -- -- 1 --- -- 2
Rallus aquaticus X X X X X X X X X X X X x
Gallinula chloropus X X X X X X X X X X X X x
Haematopus ostralegus 11 41 46 9 23 18 21 20 1 24 39 58 43
Charadrius hiaticula 66 38 17 170 12 12 6 27 27 69 59 9 22
Pluvialis apricaria -- ---- --- --- -- -- -- -- -- 2 --- -- ---
Pluvialis squatarola 4 1 11 2 3 5 -- 4 -- 2 --- -- 29
Calidris alba 142 -- 19 200 91 --- 31 54 32 56 44 74 165
Calidris alpina 87 29 53 170 15 68 --- 61 62 41 28 -- 6
Calidris maritima --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- -- ---
Calidris canutus 2 -- -- --- --- --- -- 4 -- -- -- -- ----
Calidris ferruginea 3 -- -- -- -- -- -- -- -- -- --- -- ---
Calidris sp. --- --- -- ---- --- ---- 60 ---- ----- -- --- -- ----
Gallinago gallinago X X X X X X X X X X X X x
Limosa lapponica 68 13 57 --- 4 23 22 38 19 45 29 4 12
Limosa limosa -- 3 -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- ---
Limosa sp. -- -- -- 21 -- -- -- -- -- -- --- -- ----
Numenius phaeopus 3 5 -- 5 5 26 14 13 5 15 7 21 24
Numenius arquata 37 11 22 19 29 49 54 ---- 37 35 39 32 49
Numenius sp. -- ---- ---- --- -- -- -- -- -- 41 --- -- ---
Tringa nebularia 12 23 9 35 21 36 36 12 29 26 27 19 16
Tringa totanus 8 3 2 2 2 --- --- 1 1 2 --- 1 ---
Tringa erithropus -- ---- --- --- -- --- -- -- -- 2 --- -- ---
Actitis hypoleucos 4 7 3 5 6 4 8 5 2 12 16 5 3
Arenaria interpres 6 5 4 5 3 11 11 4 3 12 7 48 23
Vanellus vanellus -- ---- --- 2 -- -- -- -- -- 1 --- 1 1
Alcedo athis 3 2 3 X 1 2 4 1 X X X 2 X
Thalasseus sandvicensis 8 --- 130 --- -- 22 17 2 13 34 6 8 18
Larus ridibundus NC NC NC NC NC NC NC NC NC NC NC NC NC
Larus fuscus NC NC NC NC NC NC NC NC NC NC NC NC NC
Larus michaellis NC NC NC NC NC NC NC NC NC NC NC NC NC
Larus marinus --- 1 -- 1 --- 1 1 --- 1 -- --- -- 2
Sula bassana -- --- --- --- -- --- -- -- -- 47 --- 34 3

TOTAL AVES

1005 749 833 1100 530 506 743 470 453 768 1155 90 1176

TOTAL ESPECIES

29 33 28 29 28 26 27 +26

27

31

26

28

32

 

NOTAS:

     X: Especies presentes pero non contabilizadas debido a imposibilidade de facelo por ser difíciles de observar.

     NC: Non contabilizadas por non consideralas representativas das especies acuáticas.

     En vermello o número mínimo de exemplares rexistrado ao longo dos anos.

     En azul o número máximo de individuos.

     O * o censo se levou a cabo o primeiro sábado de outubro, en vez do último sábado de setembro por diferentes causas.

 

  2006 2007 2008 2009 2010    2011 2012
TEMPERATURA Media-alta Alta Media-alta Alta Alta Moi alta Media alta
CEO Cuberto Despexado Despexado Despexado Despexado Despexado Cuberto
CHUVIA

Nula de mañán

Abondosa de tarde

Nula Nula Nula Nula Nula Nula
VENTO Apreciable Brisa Brisa Brisiña suave por zonas Débil Nulo Fortiño
MAREA Media ?

Baixa de mañán

Alta de tarde.

Baixando de mañán

Subindo de tarde.

Baixa de mañá

Alta de tarde

Baixa de mañá.

Alta de tarde

Alta
ESTADO RIO/MAR Calmo/Picado Calmo Calmo Calmo Picado Calmo Algo picado
VISIBILIDADE Boa Boa Boa Boa Boa Boa Boa

 

COLABORADORES:

  1999 2000 2001 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
Angílica Entenza, Carlos---------------------------------------- X       X   X           X
Baz Rodríguez, Juan M.---------------------------------------- X X X   X                
Blanco Arias, César----------------------------------------------                   X      
Dorado Senra, Luis----------------------------------------------   X X X X X   X          
Ferreira Lorenzo. Agustín-------------------------------------- X X X X X X X X X X X X X
Ferreira Lorenzo, Antón---------------------------------------- X X X X   X X     X X X X
Ferreira Rodríguez, Aser----------------------------------------- X X X                    
Ferreira Rodríguez, Noé------------------------------------------           X         X    
Gómez González, Raúl-------------------------------------------- X                        
González de Dios, Mª Consuelo------------------------------ X       X   X           X
Leirós Rodríguez, Ana------------------------------------------- X                        
Martínez Villa, Brais----------------------------------------------                       X X
Márquez Martínez, Fátima-------------------------------------- X X                      
Ozores Peixoto, Araceli------------------------------------------ X X   X   X   X X X X X X
Pombal Diego, Manuel A.---------------------------------------                   X   X X
Portela Rocha, David--------------------------------------------- X X X   X   X     X      
Portela Rocha. Raquel-------------------------------------------- X X                      
Portela Vilas, Ricardo--------------------------------------------- X X X X X   X X X X X X X
Rocha García. Elsa----------------------------------------------- X     X         X        
Rodrigues, Tiago--------------------------------------------------             X       X    
Rodríguez Muñoz, Salvador------------------------------------ X X X X X X   X X X X X X
Silva Diz, Ricardo da----------------------------------------------                       X X
Sobrino Senra, Manuel-----------------------------------------                   X      
Villanueva Domínguez, Carlos--------------------------------           X              
TOTAL 15 11 8 7 8 7 7 5 5 9 7 8 10

 

 

     

Actualizada o 15-10-2012

 
 

   ÁREA CENSADA 2012:

        É a comprendida entre a desembocadura do Miño e a ponte de Goián-Vila Nova de Cerveira. Marxes galega e portuguesa.

 

 

 

      Setembro 2011  
 

 

* O censo levouse a cabo o sábado 1 de outubro, en lugar do último sábado de setembro, por coincidir este moi cedo, o día 24). Destaquemos a temperatura, moi alta, superando os 25ºC o que motivou pola tarde unha boa afluencia de público na ribeira do río que influiu notablemente na presenza de aves.

 
         

 

ÁREA CENSADA SETEMBRO 2010:

1: Ínsua.

2: Puntal

3: Armona-Codesal

4: Estación Ornitolóxica

5: Canle Canosa-Xunqueira.

6: Xunqueira

7: Illa Canosa.

9.- Illa Nova.

12.-Sapal do Coura.

14.-Desembocadura.

15.-Río e marxe fluvial Caminha

16.-Río

17.- Río

18.- Río

 

 

COMENTARIO:

       Os datos poden incitar a crer que este é o mellor dos censos desta década, sen embargo pensamos que non. En realidade, o que desestabiliza o resultado é o grande número de ánade real que se contabilizou, superan nuns 400 exemplares á media deste dez últimos anos. Se temos en conta isto, o número de exemplares totais do conxunto de especies pasaría de 1155 a uns 750, que ven coincidir aproximadamente coa media total desta década, e polo tanto a situación se mantén (coa excepción dese reponte de pato real).

 

   Observamos que hai un acusado descenso da garzota (Egretta garzeta) así como de carrán cristado (Thalasseus sandvicensis) pero esta é unha especie que sufre grandes oscilacións na desembocadura xa que podemos pasar de ver un día escasos exemplares e, ao día seguinte un grande número deles, pola contra aumentou sustancialmente o de garza real (Ardea cinerea). Temos que salientar que as condicións meteorolóxicas non favorecen, quizais, a chegada de aves, pois continuamos con temperaturas propias de fins de verán, isto é, máis ben altas e con ceos despexados, así que, presumiblemente sigamos coa mesma tendencia destes últimos anos. Ogallá nos equivoquemos e podamos regresar a números tan interesantes como os que había na década dos oitenta.

 

 

ÁREA CENSADA 2009:

 

1: Ínsua.

2: Puntal

3: Armona-Codesal

4: Estación Ornitolóxica

5: Canle Canosa-Xunqueira.

6: Xunqueira

7: Illa Canosa.

 

8.-I.Morradeira do Grilo.

9.-Illa Nova

12: Sapal do Coura.

14: Desembocadura do río.

15: Tramo do río.

16: Tramo do Río.

17: Río

20: Marxinal de Caminha

 

COMENTARIO SETEMBRO 2009:

 

 

Participantes no primeiro censo da tempada 2009/2010, turno da mañán. De esquerda á dereita:

Agustín Ferreira; Ricardo Portela; Salvador Rodríguez; Araceli Ozores; David Portela; Antón Ferreira; César Blanco Arias e, diante, Manuel Sobrino, estes dous últimos incorporáronse por vez primeira aos censos de ANABAM..

 

RANGO Nº INDIVIDUOS: (mínimo: 473 - máximo 1100)...................... actual: 768

RANGO Nº ESPECIES: (mínimo: 26 - máximo: 33)............................... actual:  31

 

       Se algo temos que destacar neste censo foron as altas temperaturas habidas durante toda a xornada, motivando unha importante afluencia de persoas aos areais, sobre todo pola tarde.

 

    Incidencias a destacar temos a utilización de motos acuáticas que nalgúns momentos levantaban ás aves que descansaban enriba dos areais do río así como a presenza dun xenete e seu cabalo pola zona de maior querencia ornitolóxica, un feito que se repetiu o pasado ano e que continúa no presente a pesares de ter denunciado o mesmo (non esquezamos que esta zona é ZEPA, e polo tanto se é de protección de aves deberá aplicarse tal denominación).

 

    Se analizamos os datos obtidos, vemos que é o mellor censo dos seis últimos anos, superando aos anteriores tanto en número de aves como en número de especies. Aínda así, non podemos asegurar que este vaia ser un bó ano capaz de cambiar a tendencia á baixa dos últimos anos. na táboa superior, podemos ver que aínda estamos moi lonxe de acadar cifras tan espectaculares para o mes de setembro como as acadadas nos anos 1999 e 2003. Algunhas especies están de paso (caso do mascato -Sula bassana- todo un espectáculo observar como se tiraban en picado na zona do Puntal, nos arredores da illa da Insua). Rexistramos por primeira vez para este mes tres especies (recadros amarelos) e cinco delas superaron o máximo valor rexistrado ata agora para o grupo de aves en cuestión (números en vermello).

 

    De momento, saimos satisfeitos cos resultados obtidos e disfrutamos con esta primeira xornada de observación de aves.

 

 

ÁREA CENSADA 2008:

 

1: Ínsua.

2: Puntal

3: Armona-Codesal

4: Estación Ornitolóxica

5: Canle Canosa-Xunqueira.

6: Xunqueira

7: Illa Canosa.

12: Sapal do Coura.

14: Desembocadura do río.

15: Tramo do río.

16: Tramo do Río.

 

COMENTARIO SETEMBRO 2008:

 

         Comparando os tres censos (2006 e 2008), vemos a enorme diferencia no número de aves e de especies que houbo nos tres últimos anos, non tanto no. Os datos obtidos confirman a tendencia destes últimos anos, observándose un descenso de aves acuáticas que invernan no Esteiro do Miño. Lonxe están aqueles datos da década dos oitenta (cando empezamos a tomar os primeiros datos), nos que soamente na canle que hai entre a illa Canosa e a marisma de Salcidos (zona 5 no mapa) chegabamos a contabilizar máis de 3.000 aves --destacando as anátidas: alavanco real (Anas platyrhynchos); cerceta real (Anas crecca); pato asubión (Anas penelope) ou parrulo cristado (Aythya fuligula), por citar algunhas--. Non sabemos as causas deste brutal descenso de aves que vén sucedendo dende a década dos noventa. Si sabemos que algunhas deixaron a zona da desembocadura para permanecer uns quilómetros máis arriba, como é o caso dos parrulos cristados. Aínda así, o número de exemplares desta especie reduciuse drasticamente, pasando dos 800 na década dos oitenta (sendo esta poboación unha das máis numerosas da Península Ibérica) a menos de 100 exemplares no inverno de hai dous anos. Non vimos ningún exemplar o pasado ano. Que está a suceder no esteiro do Miño coas aves? É unha pregunta da que aínda non temos resposta. Non sabemos se ten que ver co aumento da actividade de lecer no río; da acumulación de area na desembocadura; da merma nas especies piscícolas; de algún posible aumento da contaminación das augas; do cambio climático...

 

 

Actualizado no mes de outubro de 2006

COMENTARIO SETEMBRO 2006:

Non hai nada salientable que reseñar, se acaso, unha lixeira melloría en canto o número de especies e de aves con respecto ao mesmo mes do pasado ano.