|
| |
|
Saramagantas na estrada de Camposancos................................................................................................29-11-2010
Punto
negro para as píntegas na estrada A Guarda-Camposancos........................................................16-12-2009
Teixugo atropelado en Goián........................................................................................................................31-05-2009
Un
caso de alta mortalidade de andoriña común (Hirundo rustica) por
atropelamento.....................31-05-2009
A
xeneta (Genetta genetta) é un dos mustélidos que máis atropelos
sufre..........................................16-03-2009
Censo
total meses de maio a decembro de
2007........................................................................................30-11-2008
Máis
de mil atropelos en dúas estradas do Baixo
Miño...........................................................................17-11-2008
Certas especies predominan segundo a estación do
ano........................................................................30-09-2008
Datos
de atropelos nos tres primeiros meses do
ano...............................................................................15-05-2008
Consellos para fotografar
(2)........................................................................................................................05-05-2008
Consellos para facer boas fotos aos vertebrados que non sabemos identificar
(1)............................31-03-2008
Anfibios atropelados nas nosas
estradas..................................................................................................25-01-2008
Cabalo salvaxe atropelado............................................................................................................................15-01-2008
Normas de recollida de datos de fauna atropelada...................................................................................14-01-2008
Análise dos resultados do ano
2007...........................................................................................................14-01-2008
Recollendo datos de atropelos....................................................................................................................25-12-2007
Manuel A. Pombal Diego, coordinador do proxecto "Fauna silvestre atropelada"............................04-12-2007
Datos
de xaneiro a agosto de
2007..............................................................................................................08-10-2007
O
ourizo común acapar máis do 50 % dos atropelos................................................................................04-06-2007
Así
vai a recollida de datos dos atropelos neste primeiro
ano...............................................................07-05-2007
Primeiros datos do proxecto "Fauna silvestre atropelada".....................................................................12-04-2007
|
|
|
| Actualizado o 29-11-2010 |
|
|
 |
|
SARAMAGANTAS NA ESTRADA DE CAMPOSANCOS (A
GUARDA)
Texto e fotos:
Agustín Ferreira Lorenzo
O pasado 20 de novembro fixemos un
percorrido pola estrada de Camposancos, ao longo de pouco máis dun
quilómetro, co fin de tomar datos de posibles saramagantas atropeladas.
Coa chegada das chuvias, estes anfibios inician a súa actividade e a
zona prospectada é unha das que habitualmente temos rexistros de
atropelos desta especie. Esta prospección levouse a cabo ás 10 da mañá,
rexistrando un total de 9 exemplares atropelados. |
| |
|
|
|
|
|
 |
|
Os corvos (Corvus corone corone) transfórmase nun carroñero que
aproveita os restos das saramagantas para se alimentar. Na fotografía un
corvo no medio da estrada prospectada dándose un festín cos despoxos dun
destes urodelos. |
| |
|
|
|
|
|
| Actualizado o 16-12-09 |
|
PUNTO NEGRO PARA AS PÍNTEGAS
NA ESTRADA A GUARDA - CAMPOSANCOS
Texto e fotos:
Agustín Ferreira Lorenzo
Cada outono, coa chegada das chuvias e mentres as
temperaturas non sexan moi baixas, as píntegas, eses anfibios negros
con manchas amarelas, chegada a noite,
saen dos seus acubillos para cumplir esa misión que ten todo ser vivo:
reproducirse para perpetuar a especie. Pero as estradas supoñen para estes
animais un dos perigos máis mortíferos que teñen. Milleiros destes animais
sucumbirán nas estradas do Baixo Miño víctimas do seu impulso na procura de
parellas.
O seguimento levado a cabo por ANABAM, en relación coa fauna silvestre
atropelada, estanos a dar datos alarmantes e..., puntos negros para certas
especies. Hai case que tres anos en que inciamos este proxecto, e xa
temos información de certos enclaves que resultan fatídicos para algúns
animais.
As píntegas saen dos seus acubillos nas noites chuviosas, cando as
temperaturas aínda non resultan excesivamente baixas, fundamentalmente a
partir do mes de novembro.
A estrada de Camposancos é un dos puntos negros para a especie. O tramo que
vai dende uns metros antes da antiga cerámica Santa Tecla (a popularmente
coñecida como Katanga) ata a curva que aparece pouco antes da baixada á
praia (pouco despois do marco da Picota), constitúe unha trampa mortal para
estes anfibios. Sen medo a equivocarnos, podemos afirmar que cada outono, un
mínimo de douscentos exemplares morrerán esmagados polas rodas dos coches.
Por poñer un exemplo, soamente o pasado luns día 7 de novembro, no reconto
matinal de cadáveres efectuado por Ricardo Portela Vilas, membro de ANABAM,
e o autor deste artigo, foron contabilizados 13 individuos mortos. Se temos
en conta que non facemos un seguimento diario, que parte dos cadáveres serán
arrastrados polas chuvias e posiblemente algúns outros desaparecerán por
diversas causas, a cifra antóxasenos terriblemente negativa.
Atrevémonos a sinalar a causa principal de que este tramo sexa un dos puntos
negros para a especie: a deficiente ou nula iluminación do tramo citado. Se
temos en conta que estes animais son nocturnos, hai que pensar que os tramos
perfectamente iluminados servirán, nun bo número de casos, como "repelente"
para a especie, diminuíndo considerablemente a presenza de píntegas no mesmo
e, consecuentemente, diminuíndo tamén a mortandade delas.
Tamén temos comprobado que os fins de semana son particularmente máis
negativos para a especie. A razón, evidentemente, non é porque elas vaian de
"marcha" neses días, senón que a actividade dos paisanos nas estradas é
maior e durante máis horas, polo que as consecuencias tamén son maiores.
En calquera caso, cando demos por rematado este traballo de campo, tal vez
poderemos sacar máis e mellores conclusións relativas á mortandade da fauna
silvestre nas estradas do Baixo Miño. Por iso tamén é de moita axuda contar
con xente que nos envíe datos dos animais silvestres que vexa atropelados en
calquera punto da comarca baixomiñota..
Restos dunha píntega atropelada na estrada de Camposancos á altura do Marco
da Picota.
|
| Actualizado 0 31-05-09 |
|
Un caso de alta mortalidade de andoriña común (Hirundo rustica) por
atropelamento.
Texto e fotos: Manuel A. Pombal Diego "Peque"
As cinco especies de andoriñas (andoriña común:
Hirundo rustica;
andoriña do cu branco: Delichon urbica;
andoriña das barreiras: Riparia riparia:
andoriña dáurica: Hirundo daurica, e
 andoriña
dos penedos: Ptyonoprogne rupestris) que poden observarse en Galicia
tamén poden verse no Baixo Miño, aínda que só a andoriña dos penedos é
sedentaria. No concello de Oia soamente temos rexistradas algunhas zonas de
aniñamento da andoriña común nas parroquias costeiras, ás que volven cada
ano durante a primavera e o verán para a súa reprodución.
Algunhas características da andoriña común
Pode medir de 17 a 21 cm de
largo, posúe un peteiro negro e curto, patas tamén curtas e negras, e ás
fortes e largas en proporción ao seu corpo. O color da cabeza, do lombo, das
ás e do rabo é dun negro azulado brillante. No largo e escotado rabo
destacan catro manchas brancas nas catro rectrices exteriores de cada lado.
A fronte e a gorxa ten un color rechamante roxo ferruxinoso e fácil de ver.
Entre a gorxa e o peito ten unha banda azul escura e o resto das partes
inferiores son moi claras, do branco ao beixe rosado.
Está especialmente dotada para
o voo, sendo moi veloz e áxil xa que é no aire onde captura as súas presas
(insectos); non lle sucede o mesmo no chan, onde se moven torpemente, dado o
pequenas e relativamente débiles que son as súas patas. As estreitas ás e o
seu rabo gallado permítenlle manobrar con facilidade: pode dar rápidos xiros
para perseguir ás súas presas. O seu corpo aerodinámico está adaptado para
voos rápidos e de longo percorrido.
Extremadamente inquieta, pasa
a maior parte do tempo no aire, voando dun lado para outro. Tanto poden voar
a gran altura, case fora do alcance da vista humana, como en voo rasante
sobre o chan ou a superficie da auga. É unha ave escandalosa, de piar
continuo. O canto da andoriña común non pode
reproducirse, pero si dicir que se trata
dun gorxeo sostido, moi agradable e melodioso.
A dieta
alimenticia está constituída por insectos que son capturados en pleno voo.
Principalmente Díptera (Tipulidae, Chironomidae, Empididae,
Tachinidae, etc.), Ephemeroptera, ou Odonata, e ocasionalmente
Lepidóptera, Coleóptera e Himenóptera. A alimentación dos polos inclúe unha
gran variedade de Díptera, sobre todo de Tipulidae e Tabanidae.
É unha especie gregaria, e
dicir, vive en grupos numerosos que se concentran cerca de charcas,
lagoas, carrizais, marismas, estuarios,
etc., onde soe haber gran cantidade de mosquitos e outros insectos.
En época de cría vive normalmente en parellas.
Case
todos os niños están formados por barro, herba seca, palla,
ou bosta de vaca, e solen fixalos en
construcións humanas nas vigas de madeira e paredes ou nos aleiros
dos tellados; polo tanto están habituadas á presenza do home.
Normalmente, os niños están forrados por
dentro con plumas, pelos ou folliñas de herba seca.
Ambos adultos traballan na súa construción, e en catro ou cinco
días o traballo está terminado.
Casa en Chinchilla de Montearagón
(Albacete)!! Foto feita o pasado 09 de Xulio de 2009. Nela
pódese observar que tódalas
tellas do aleiro teñen un niño de andoriña.
Unha
posta normal é de 5 ovos, pero pode oscilar entre 3 e 8.
A incubación é efectuada case
totalmente pola femia durante 14 días.
Se a femia morre accidentalmente prodúcese o abandono do niño; pero
isto non sucede se o que morre é o macho.
Algúns polos voan aos 18 días, aínda que normalmente non o fan hasta
os 23-24 días. Durante os primeiros días despois de abandonar o niño os
novos exemplares volven a durmir a él ao atardecer. Nestas aves dúas roladas
son normais en cada temporada e tres ocasionais.
O número de polos que chegan a
voar é superior ao 95 por cento dos ovos postos, o que significa, sen
dúbida, un notable éxito. Nembargante, moitas aves de presa coñecen as
dificultades dos hirundínidos nos primeiros días e sucede a miúdo que
gaivotas, bufos, gabiáns, falcóns e gatos domésticos dan boa conta das
andoriñas novas. Logo son moitísimos os perigos que ten que sortear nos
aproximadamente 10.000 quilómetros de ida e volta da cada periodo
migratorio; polo tanto, o índice de
mortalidade é consecuentemente moi alto e poucas andoriñas superan os 5 años
de idade. A maioría das que chegan a criar, viven de media uns 3 anos. Hai,
sen embargo, casos de andoriñas que viviron de 6 a 8 anos e,
excepcionalmente, algunhas poden chegar hasta os 10 anos.
As
andoriñas teñen hábitos
migratorios e un admirable sentido da orientación, retornando sempre ao
mesmo sitio onde criaron o ano anterior.
Moitas parellas ocupan incluso o mesmo
niño. As veces, tanto o paporrubio
(Erithacus
rubecula)
como a carriza (Troglodytes troglodytes),
ocupan algún dos seus niños. Nos lugares
onde os niños son destruídos, ou onde son ocupados por outra especie
cústalles moito traballo volver a aniñar.
Andoriñas atropeladas no Porto de Mougás (concello de Oia)
O pasado día 20 de agosto de 2009 chamounos a atención o número de andoriñas
atropeladas a altura do Porto de Mougás. Trátase dun treito de estrada dun
cento de metros ao sur do río de Mougás (ver liña azul na foto) onde
rexistramos 14 exemplares mortos de andoriña común (Hirundo rustica).
Unha vez nos acercamos ao propio Porto de Mougás puidemos comprobar como
unha bandada de andoriñas realizaba percorridos repetitivos (liñas de cor
vermella
e verde na foto) en voo rasante, a pesares da presenza a escasos metros dun
tractor e un grupo de persoas arrumbando unha gamela. Unha vez nos puxemos
nunha das zonas de paso (pequena estrada de entrada ao porto), observamos
que apenas modificaron a súa zona de voo, xusto o necesario para poder
esquivarme, mentres as fotografaba. Procuramos espantalas un pouco para que
non entraran na estrada A Guarda-Baiona (N-552) en voo rasante, onde podían
ser atropeladas con moita facilidade.
O día seguinte acercámonos de novo a zona para comprobar se seguían por alí.
Sen embargo, non puidemos observar ningún exemplar mais, nin vivo nin morto
e pensamos que xa se marcharán da zona. Uns días mais tarde, concretamente o
25 de agosto, volvemos a ver bastantes exemplares en voo rasante pola mesma
zona ao mesmo tempo que rexistrábamos 4 exemplares mais atropelados na
estrada. Así pois, rexistramos un total de 18 exemplares mortos nesa pequena
zona do Porto de Mougás. É moi probable que se acercaran ata alí na procura
de alimento posto que son moitos os insectos que se atopan na barda de
argazo e outras algas que hai estes días no citado porto. Isto, xunto con
que son aves
habituadas
á
presenza
do
home e o seu voo rasante, tivo como resultado final o elevado número de
exemplares mortos por atropelo en apenas 6 días e 100 metros de estrada.
|
| Actualizado 0 31-05-09 |
|
TEIXUGO ATROPELADO EN GOIÁN
Texto:
Agustín Ferreira Lorenzo
Fotos: Ricardo
Portela Vilas
Manuel A. Pombal, coordinador da recollida de datos da
fauna silvestre atropelada, segue na brecha aumentando, desgraciadamente, o
número de animais atropelados. Nesta época, paxaros, cobras e mamíferos como
os ourizos, forman o groso dos rexistros.
Un dos últimos rexistros de mamíferos atropelados correnponde a un teixugo
femia, posiblemente con crías ou ben a piques de telas. O atropelo tivo
lugar na entrada á ponte internacional de Goián. O concelleiro de Medio
Ambiente de Tomiño, Santiago Vergara, púxose en contacto con nós para
facilitarnos a información. Un membro de ANABAM, Ricardo Portela,
desplazouse ata o lugar en cuestión, para recoller o animal, xa que nalgúns
casos, esta asociación aproveita para tomar datos, sacar fotografías e mesmo
quedarse con esqueleto se este está en bó estado, utilizandoo máis adiante
nas actividades didácticas ou exposicións.
|
| Actualizado o 16-03-2009 |
|
A XENETA (Genetta genetta) É UN DOS MUSTÉLIDOS QUE
MÁIS ATROPELOS SUFRE
Texto e fotos:
Agustín Ferreira Lorenzo-anabam
Aínda que non se fixo o reconto dos animais silvestres atropelados e, polo
tanto, sen ter os datos finais actualizados, si podemos afirmar que a
xeneta, ese animal silvestre parecido a un gato, é un dos mustélidos que
máis accidentes sufre nas estradas baixomiñotas. De hábitos nocturnos, este
animal sae a cazar pola noite e, para iso, non dubida en atravesar as
estradas na procura do seu necesario alimento.
No domingo día 8 deste mes no que andamos, recibiamos unha chamada
telefónica (Benito de Maderas del Miño) que nos informaba da presenza
dun cadáver de xeneta no límite dos municipios de O Rosal e Oia e ata alí
desprazouse Peque, que é a persoa que coordina a recollida de datos e
posterior estudo dos mesmos, en relación coa fauna silvestre atropelada.
Coordenadas UTM:
X: 509756; Y: 4646389
A cola da xeneta
presenta alternativamente, franxas claras e escuras. Un rasgo distintivo
para identificar este mustélido. O tamaño é similar a un gato doméstico.
Os pes dispoñen
dunhas almohadillas que lles permiten desprazarse polo campo co mínimo
ruído, evitando así que as posibles presas se decaten da súa presenza. As
uñas son retráctiles, coma a dos gatos.
A súa cor clara
con manchas escuras representa unha vantaxe á hora de moverse pola noite
cando hai lúa , ou mesmo o atardecer, pois isto lle permite camuflarse no
medio perfectamente.
|
| Actualizado o 30-11-08 |
|
Censo
total meses de maio a decembro de 2007
Texto: Manuel A.
Pombal Diego-anabam
Clasificación por especies dos
vertebrados atropelados rexistrados nas estradas do Baixo Miño durante o ano
2007.
Do
total de 412 rexistros do pasado ano 2007, amosamos agora a clasificación
por especies dos 396 rexistros correspondentes aos meses de maio a decembro;
non incluimos os 16 rexistros realizados nos primeiros 4 meses (cando
puxemos en marcha o proxecto da fauna silvestre atropelada), posto que non
son comparables cos do resto dos meses nos que mais xente se involucrou no
citado proxecto.
Tal e como se pode observar na taboa que se adxunta, do
total de 396 rexistros 131 son de mamíferos, 202 de aves, 47 de réptiles e
16 de anfibios. Tamén se pode observar a súa distribución nos 5 concellos do
Baixo Miño: Oia, O Rosal, A Guarda, Tomiño e Tui. Desta distribución
destacan os poucos rexistros pertencentes aos concellos de Tomiño e Tui.
Isto débese a que non temos informadores deses concellos, polo que, unha vez
mais, pedimos a colaboración de mais persoas para que os resultados deste
estudio sexan algo mais proporcionais e tamén mais representativos do que
acontece nos centos de quilómetros de estradas que temos no Baixo Miño. Se
alguen quere colaborar no proxecto so ten que porse en contacto connosco a
través do enderezo electrónico de Anabam (ANABAM.ANABAM@terra.es) ou
ben directamente co coordinador do proxecto (pombal@uvigo.es).
|
Concello |
Mamíferos |
Aves |
Réptiles |
Anfibios |
Total |
|
Oia |
59 |
157 |
20 |
8 |
244 |
|
O Rosal |
35 |
24 |
14 |
0 |
73 |
|
A Guarda |
23 |
15 |
11 |
6 |
55 |
|
Tomiño |
11 |
6 |
2 |
2 |
21 |
|
Tui |
3 |
0 |
0 |
0 |
3 |
|
Total |
131 |
202 |
47 |
16 |
396 |
Identificación
das especies
O proceso de identificación foi longo e dificultoso polo
estado en que atopamos moitos dos atropelados. Hai que ter en conta que
moitas veces estaban tan deteriorados que resultou imposible a súa
identificación. No caso dos paxaros, por exemplo, chegamos a identificalos
de verdadeiras “tortillas triple p”, é dicir, de plumas, patas e peteiros,
especialmente cando chove. Nesta tarefa contamos coa axuda de varios
colaboradores como David Álvarez Graña para os morcegos; Ignacio Menéndez
Vega, Tito Salvadores, Antonio Fernández Cordeiro, e sobre todo Emilio
Martínez Sabarís para as aves; e Marcial Lorenzo Pereira para as cobras.
Aínda así, houbo 26 casos (algo mais do 6%) onde foi imposible identificar a
especie (3 mamíferos -un é un morcego, pero non identificamos de que especie
se trata-, 23 aves e unha cobra).
Os resultados do proceso de identificación presentámolos nos
seguintes 4 apartados, unha para cada un dos grupos de vertebrados:
Mamíferos, Aves, Réptiles e Anfibios. En cada táboa se inclúen as especies
rexistradas ordenadas de maior a menor en función do número de rexistros. En
total foron 59 as especies de vertebrados identificadas, das cales 24 só
tiveron un rexistro.
Clase: Mamíferos.
Os 128 mamíferos identificados correspóndense
con 15 especies, tendo en conta que non diferenciamos entre a rata común e a
de campo (polo tanto os 27 rexistros inclúen as dúas especies) nin entre o
rato caseiro e o de campo (2 rexistros). Neste grupo destaca con claridade o
número de ourizos que se corresponde case co 50 % dos rexistros. A
continuación, con menos da metade de rexistros (27 rexistros) están as
ratas, seguidas dos coellos (15 rexistros) e os esquíos (10 rexistros). Así
pois, entre estas especies repártense a maioría dos rexistros identificados
(112 de 128).
|
Nome
Portugués |
Nome
Castelán |
Nome Galego |
Nome
Científico |
Animais |
|
Ouriço-cacheiro |
Erizo |
Ourizo Cacheiro |
Erinaceus europaeus |
60 |
|
Ratazana castaña e preta |
Rata Común y de campo |
Rata común e de campo |
Rattus norvegicus e R. rattus |
27 |
|
Coelho-bravo |
Conejo |
Coello |
Oryctolagus cuniculus |
15 |
|
Esquilo vermelho |
Ardilla |
Esquío |
Sciurus vulgaris |
10 |
|
Fuinha |
Garduña |
Garduña |
Martes foina |
3 |
|
Jabalí |
Jabalí |
Xabarín |
Sus scrofa |
3 |
|
Raposa |
Zorro |
Raposa |
Vulpes vulpes |
2 |
|
Ratinho caseiro e do campo |
Ratón casero y de campo |
Rato caseiro e do campo |
Mus musculus e Apodemus sylvaticus |
2 |
|
Toupeira |
Topo |
Toupa |
Talpa occidentalis |
2 |
|
Morcego sen identificar |
Murciélago sin identificar |
Morcego sen identificar |
? |
1 |
|
Morcego-anão |
Murciélago común |
Morcego común |
Pipistrellus sp |
1 |
|
Morcego-de-ferradura |
Murciélago de herradura |
Morcego de ferradura |
Rhinolophus hipposideros |
1 |
|
Texugo |
Tejón |
Teixugo |
Meles meles |
1 |
|
Gineto |
Gineta |
Xeneta, algaria |
Genetta genetta |
1 |
|
Sen identificar |
Sin identificar |
Sen identificar |
|
2 |
|
Total |
|
|
|
131 |
Clase: Aves.
No grupo das aves, que é o mais numeroso,
identificamos tamén o maior número de especies: 38 en total. De todas elas,
hai 5 con mais de 10 rexistros (paporrubio, pardal,
merlo, papuxa das amoras e papuxa do mato), destacando o número de
paporrubios (29 rexistros), o de pardales (22 rexistros) e o de merlos
(19 rexistros). Tamén é de salientar o número de papuxas, sobre todo o de
papuxas do mato con 11 exemplares.
A continuación hai un grupo de 6 especies que
ten de 5 a 10 rexistros (carrizo, lavandeira, papuxa
cabecinegra, chasca común, verderolo e rabirrubio tizón). Logo ven un
terceiro grupo con 8 especies que teñen 2 ou 3 rexistros, e finalmente
identificamos 19 especies con un só rexistro.
|
Nome Portugués |
Nome Castelán |
Nome Galego |
Nome Científico |
Animais |
|
Pisco-de-peito-ruívo, pisco |
Petirrojo |
Paporrubio (Pisco) |
Erithacus rubecula |
29 |
|
Pardal-comum |
Gorrión |
Pardal |
Passer domesticus |
22 |
|
Melro-preto |
Mirlo |
Merlo |
Turdus merula |
19 |
|
Toutinegra-de-barrete-preto |
Curruca capirotada |
Papuxa das Amoras |
Sylvia atricapilla |
15 |
|
Toutinegra-do-mato |
Curruca Rabilarga |
Papuxa do mato |
Sylvia undata |
11 |
|
Carriça |
Chochín común |
Carriza, carrizo |
Troglodytes troglodytes |
9 |
|
Alveola-branca, lavandisca |
Lavandera blanca |
Lavandeira |
Motacilla alba alba |
8 |
|
Toutinegra-de-cabeça-preta |
Curruca cabecinegra |
Papuxa cabecinegra |
Sylvia melanocephala |
8 |
|
Cartaxo-comum |
Tarabilla común |
Chasca Común |
Saxicola torquata |
7 |
|
Verdilhão |
Verderón |
Verderolo |
Carduelis chloris |
7 |
|
Rabirruivo-preto |
Colirojo tizón |
Rabirrubio tizón |
Phoenicurus ochruros |
5 |
|
Coruja-das-torres |
Lechuza blanca |
Curuxa |
Tyto alba |
3 |
|
Pombo |
Paloma |
Pomba |
Columba livia |
3 |
|
Rouxinol-bravo |
Ruiseñor bastardo |
Rousinol bravo |
Cettia cetti |
3 |
|
Pintarroxo-comum |
Pardillo común |
Liñaceiro Común |
Carduelis cannabina |
3 |
|
Tordo-común |
Zorzal común |
Tordo |
Turdus philomelos |
2 |
|
Ferreirinha-comum |
Acentor común |
Azulenta Común |
Prunella modularis |
2 |
|
Noitibó-europeu |
Chotacabras Gris |
Avenoteira Cincenta |
Caprimulgus europaeus |
2 |
|
Fuinha-dos-juncos |
Buitrón |
Carriza dos xuncos |
Cisticola juncidis |
2 |
|
Maçarico-das-rochas |
Andarrios chico |
Bilurico bailón |
Actitis hypoleucos |
1 |
|
Escrevedeira-de-garganta-preta |
Escribano soteño |
Escribenta común |
Emberiza cirlus |
1 |
|
Cia |
Escribano
montesino |
Escribenta
riscada |
Emberiza
cia |
1 |
|
Estorninho-malhado |
Estornino Pinto |
Estornino |
Sturnus vulgaris |
1 |
|
Faisão |
Faisán |
Faisán |
Phasanius colchicus |
1 |
|
Felosa-poliglota |
Zarcero común |
Folosa Amarela |
Hippolais polyglotta |
1 |
|
Gaivota-prateada |
Gaviota argéntea |
Gaivota arxéntea |
Larus argentatus |
1 |
|
Gaivota-de-patas-amarelas |
Gaviota patiamarilla |
Gaivota patiamarela |
Larus michahellis |
1 |
|
Gavião |
Gavilán |
Gavián |
Accipiter nissus |
1 |
|
Papa-moscas-preto |
Papamoscas Cerrojillo |
Papamoscas Negro |
Ficedula hypoleuca |
1 |
|
Codorniz |
Codorniz Común |
Paspallás |
Coturnix coturnix |
1 |
|
Pato |
Pato |
Pato |
Anas sp. |
1 |
|
Torcicolo |
Torcecuello |
Peto formigueiro |
Jynx torquilla |
1 |
|
Pica-pau-malhado |
Pico picapinos |
Peto Real |
Dendrocopos major |
1 |
|
Petinha-dos-prados |
Bisbita común |
Pica dos prados |
Anthus pratensis |
1 |
|
Felosa-comum |
Mosquitero Común |
Picafollas Europeo |
Phylloscopus collybita |
1 |
|
Pombo-torcaz |
Paloma torcaz |
Pombo |
Columba palumbus |
1 |
|
Frango-d'água |
Rascón |
Rascón de auga |
Rallus aquaticus |
1 |
|
Rola turca |
Tórtola turca |
Rola turca |
Streptopelia decaocto |
1 |
|
Sen identificar |
Sin identificar |
Sen identificar |
|
23 |
|
Total |
|
|
|
202 |
Clase: Réptiles.
O número de rexistros de réptiles identificados
ascende a 46, dos cales 44 son de cobras e só dous son de lagarto arnal.
Dentro das cobras, algo mais da metade (24 rexistros) correspóndese co
cobregón, e o resto coa cobra de escada. Sen lugar a dúbidas estas son as
dúas especies de cobras que mais atropelos
sofren no Baixo Miño.
|
Nome Portugués |
Nome Castelán |
Nome Galego |
Nome Científico |
Animais |
|
Cobra-rateira |
Culebra bastarda |
Cobregón |
Malpolon monspessulanus |
24 |
|
Cobra-de-escada |
Culebra de escalera |
Cobra de escada |
Rhinechis
scalaris |
20 |
|
Lagarto-comúm |
Lagarto ocelado |
Lagarto arnal |
lacerta lepida |
2 |
|
Cobra sen identificar |
Culebra sin identificar |
Cobra sen identificar |
|
1 |
|
Total |
|
|
|
47 |
Clase: Anfibios.
Dentro do escaso número
de rexistros obtidos no grupo dos anfibios (o 2007 foi un ano moi seco, o
cal influíu no número de individuos atropelados), identificamos exemplares
pertencentes a 3 especies. A gran maioría dos rexistros son de salamandra ou
píntega común (13 rexistros); os 3 restantes son de sapos: 2 de sapo común e
1 de sapo raxado.
|
Nome Portugués |
Nome Castelán |
Nome Galego |
Nome Científico |
Animais |
|
Salamandra-de-pintas-amarelas |
Salamandra común |
Píntega común |
Salamandra salamandra |
13 |
|
Sapo-comúm |
Sapo común |
Sapo común |
Bufo bufo |
2 |
|
Discoglosso |
Sapillo pintojo |
Sapiño pintoxo |
Discoglossus galganoi |
1 |
|
Sen identificar |
Sin identificar |
Sen identificar |
|
0 |
|
Total |
|
|
|
16 |
|
|
Actualizado o 17-11-08 |
|
MÁIS DE MIL ATROPELOS EN DÚAS ESTRADAS DO BAIXO
MIÑO
Texto e
fotos: Agustín Ferreira Lorenzo-anabam
Aínda que a colaboración é moi escasa, os datos recollidos, practicamente en
dúas das estradas do Baixo Miño, son demoledores. Máis dun milleiro de
exemplares levamos rexistrados no que vai de ano. É moi posible que de
contar coa colaboración que reiteradamente vimos pedindo, co fin de obter
datos da maioría das estradas da comarca, estariamos falando agora,
probablemente, de entre 10.000 e 20.000 animais silvestres atropelados.
Entre estes animais atropelados está un morcego, o denominado Orelludo
austriaco (Plecotus austriacus).
O orelludo austríaco é un dos morcegos que voan no Baixo Miño. Del destacan
as súas grandes orellas. Xa temos outros rexistros de morcegos aínda que non
desta especie. Este foi recollido na estrada Oia-Baiona, o pasado día
10 deste mes de novembro.
|
|
Actualizado o 30-09-08 |
|
CERTAS ESPECIES PREDOMINAN SEGUNDO A ESTACIÓN DO
ANO
Texto e
fotos: Manuel Á. Pombal Diego-anabam
Continuamos recollendo información dos animais silvestres atropelados nas
estradas do Baixo Miño. Aínda que non analizamos polo miúdo os datos dos
últimos meses, si podemos sinalar que hai certas especies que practicamente
desaparecen como víctimas dos atropelos dependendo da estación que se trate,
aparecendo, en cambio, outras. Así, no caso dos anfibios, dende finais da
primavera e, sobre todo no verán, resultará difícil que atopemos algún. Pola
contra, os réptiles e mamíferos aumentan, sendo os ourizos unha das especies
que máis sucumben.
Seguimos insistindo na necesidade de contar con colaboradores que nos envíen
datos, cousa que agradecemos encarecidamente xa que iso permítenos ter datos
máis precisos da fauna atropelada.
As aves nocturnas forman parte importante da fauna atropelada, pois moitas
delas quedan deslumbradas polas luces dos coches, nos seus vós rasantes na
procura de alimento, acabando arroladas polos vehículos. Na fotografía as
plumas da á esquerda desta ave permitiunos identificar a especie: trátase da
avealiona común (Strix aluco), unha das maís comúns nos nosos
bosques. A fotografía foi obtida na estrada paralela ao río Tamuxe que vai
cara ao Morán (O Rosal), o 23 de setembro deste ano 2008.
(Foto: Agustín Ferreira Lorenzo-anabam).
|
|
Actualizado o 15-05-2008 |
|
DATOS DE ATROPELOS NOS TRES PRIMEIROS MESES
DO ANO
Texto e
gráficos: Manuel Á. Pombal Diego-anabam
Un total de 338 vertebrados
atropelados rexistrados nas estradas do Baixo Miño durante os tres primeiros
meses de 2008.
Nos tres primeiros meses de 2008 levamos xa rexistrados un
total de 338 vertebrados atropelados nas estradas do Baixo Miño. Trátase,
pois, dun bo número, tendo en conta que nos derradeiros oito meses do ano
pasado (2007) recollemos un total de 396 rexistros. A media dos meses de
abril a decembro do 2007 foi duns 47 rexistros, mentres que para estes tres
meses (xaneiro-marzo de 2008) é duns 113, e dicir, case dúas veces e media
maior. De feito, tal e como se pode observar nas figuras 1 e 2, mentres que
o mes de febreiro con 44 rexistros pódese considerar un mes “normal”, os
meses de xaneiro (140) e marzo (154) superan con creces o máximo de
rexistros por mes do ano pasado alcanzado no mes de decembro (102
rexistros).
Nembargantes,
cando distribuímos os rexistros por grupos de vertebrados (mamíferos, aves,
réptiles e anfibios; Figuras 3 e 4), observamos que mais da metade (188
rexistros) correspóndense con anfibios. Isto débese a gran cantidade de
píntegas (132) e sapos (56) atropelados nos días de choiva e boa temperatura
habidos nestes tres meses. Así mesmo, os resultados obtidos permítennos
definir unha serie de “puntos negros” (zonas de cruce utilizados por estes
animais), todos eles caracterizados por ser tramos de estrada sen luz
artificial. Algúns exemplos son: a estrada que rodea ao monte de Santa Trega
en Camposancos (Concello de A Guarda), cerca do antigo basureiro de A Guarda
(na estrada A Guarda-Baiona), ou na saída de Torrón (Concello de Tomiño)
cara a Tui (na estrada A Guarda-Tui). Por outra banda, hai que salientar un
so rexistro de réptiles nos 3 meses. Dito rexistro correspóndese cunha
tartaruga atropelada na zona de Carregal (Concello de Tomiño). A partir de
agora tamén as cobras empezaran a ser atropeladas.
Finalmente, nas figuras 5 e 6 podemos ver a distribución
dos rexistros por grupos de vertebrados e por meses, o cal nos da unha idea
da evolución dos rexistros ao longo dos tres primeiros meses do ano. Mentres
que os rexistros de mamíferos e aves foron crecendo conforme avanza o ano
(no caso dos réptiles cun so rexistro non se poden sacar conclusións), os
anfibios ten o máximo en xaneiro seguido do mínimo en febreiro. Como xa se
indicou, as condicións meteorolóxicas inflúen moito na mobilidade (e polo
tanto na mortalidade) destes animais.
Dende
ANABAM seguimos solicitando a colaboración de todas aquelas persoas que
recorren as estradas do Baixo Miño para que recollan e nos envíen os
rexistros dos animais que atopen atropelados. Solo así poderemos ter unha
estima aproximada do que realmente acontece nas nosas estradas.
|
Meses |
Rexistros |
Mamíferos |
Aves |
Réptiles |
Anfibios |
|
Xaneiro |
140 |
7 |
17 |
0 |
116 |
|
Febreiro |
44 |
8 |
25 |
0 |
11 |
|
Marzo |
154 |
22 |
70 |
1 |
61 |
|
Total |
338 |
37 |
112 |
1 |
188 |
|
|
CONSELLOS PARA FOTOGRAFAR (2)
Texto e fotos:
Manuel A. Pombal Diego
Cando non
sexamos capaces de identificar o animal atropelado, convén sacar
suficientes fotografías dende varios ángulos, tal vez unha pata, un
peteiro, a cor dalgunha pluma, a forma dos dedos, etc, poda ser suficiente
para recoñecer ao animal en cuestión.
Vísceras e plumas
forman unha masa que as veces non permiten recoñecer claramente de qué
ave se trata. Neste caso fotografar o peteiro foi un acerto, pois xunto
coas plumas negras permite saber que se trata dun merlo.
Os anfibios, como
sapos e píntegas aproveitan a humidade e a noite para saír dos seus
acubillos, sempre que a temperatura non sexa moi baixa. Probablemente son
milleiros os anfibios que sucumben víctimas do tráfico nas estradas do
Baixo Miño.
Restos de pel dun
sapo común (Bufo bufo). As berrugas, a cor, e unha observación
detallada permite recoñecer con precisión a especie.
MORCEGOS.
Para
a identificación destes curiosos mamíferos contamos coa colaboración de
David Álvarez Graña, un verdadeiro experto en morcegos e tamén membro
do grupo de anelamento Anduriña. Para estes animais é importantísimo
fotografar a faciana e as orellas (o tamaño é importante; se non é
posible reflectir a forma do trago na foto, apuntar a súa forma [rematado
en punta, redondeado, en forma de ril, etc.], e a lonxitude con respecto
ó pavillón da orella). Se é posible medir o antebrazo, sería un dato
moi importante. Tamén é importante a: referencia xeral de tamaño,
aspecto e cor da pelaxe, etc. Sempre que sexa posible, é bo abrirlle as
ás para fotografalas, xa que o ancho da á tamén poder axudar a
identificar algunhas especies. Aínda así, habería especies que non
poderían ser identificadas, a menos que se lle fixera un estudo morfométrico
máis profundo, para o cal sería necesario conservar (conxelar) os
exemplares que non estean moi "desfeitos ou esmagados". Noutros
casos, hai especies que son realmente
moi difíciles de distinguir (especies crípticas), como
acontece, por exemplo, para as dúas especies do xénero Pipistrellus.
De feito, ate hai ben pouco, considerábanse unha mesma especie. O máis
doado sería poder estudar os ultrasóns que emiten para poder
distinguilas.
|
|
CONSELLOS
PARA FACER BOAS FOTOS AOS VERTEBRADOS QUE NON SABEMOS IDENTIFICAR
(1)
Texto e fotos:
Manuel A. Pombal Diego
Moitas
veces non somos quén de identificar a especie á que pertence o
vertebrado que atopamos atropelado na estrada. Neses casos, se é posible,
sería moi recomendable facerlle unhas fotos que poidan ser utilizadas por
outras persoas que colaboran con nós neste proxecto para tentar
identificar qué especie é. Hai moitos detalles que poden ser de
utilidade, algúns deles dependentes do grupo de vertebrados que se trate.
Un dos aspectos importantes é poder estimar o tamaño do animal
atropelado, para iso é necesario ter unha referencia (incluír na foto
unha moeda, unha chave, teléfono móbil, etc., é dicir, calquera cousa
que teña un tamaño definido que nos sirva de referencia).
A continuación indicamos algunhas das características que poden axudar a
identificar os rexistros.
Aves.
Sempre
convén engadir, sobre todo ás que están en peor estado, unha referencia
de tamaño (poñer unha moeda xunto ao tarso ou a cola e fotografar na
perpendicular á estrada). Os peteiros e patas aportan moitas veces os
datos necesarios polo que si están ben é bo que se vexan
claramente.
Normalmente
as plumas "grandes" (das ás e cola) non dan información (solen
ser de cor uniforme). Polo tanto, débense fotografar as que teñan cores,
manchas, etc., incluíndo os detalles da cabeza, lombo e peito; así mesmo,
se algunha á, rectrices ou outras partes están en bo estado sería bo
ter fotos dos dous lados.
Tamén
é importante a data (como para os demais rexistros), pois axuda coas
idades das aves e descarta aves estivais, invernantes, etc. Exemplo: sería
case imposible atopar unha andoriña en decembro ou un bisbita común en
xullo.
O
hábitat das proximidades tamén pode axudar e así como calquera outra
cousa que chame a atención, como por exemplo: patas longas, garras,
peteiro fino ou groso, rectrices longas en proporción, etc.
Estes
son algúns dos consellos que nos deron dúas das persoas que nos están
axudando a identificar boa parte das aves atropeladas nas estradas do
Baixo Miño: Antonio Fernández Cordeiro e Emilio Martínez Sabarís,
ambos son membros do grupo de anelamento Anduriña de Pontevedra.
A
identificación dos vertebrados atropelados pode ser dificultosa en
demasía, por iso, as fotografías poden resultar de excepcional axuda
para determinar a especie.
1
. Passer domesticus, polas patas, rectrices, Covertoras
primarias.
2. Motacilla
alba, polas rectrices (coloración e tamaño) e coloración xeral
do bicho.
3.
Turdus merula ,macho, polo peteiro e coloración xeral.
|
|
Actualizado o 25-01-2008 |
|
ANFIBIOS ATROPELADOS NAS NOSAS ESTRADAS
Texto e fotos:
Agustín Ferreira Lorenzo
Os quince primeiros días de xaneiro, trouxeron auga. Abondosa e benvida
auga. Tan necesaria para uns e para outros. Os anfibios aproveitaron para
saír dos seus acubillos na procura de parella e cumplir así cunha parte
máis do seu ciclo vital: a reproducción. Pero iso trouxo tamén
desastrosas consecuencias para moitos individuos. A mortandade de
exemplares nas estradas baixomiñotas tivo que ser impresionante. Por
exemplo nun tramo duns 300 metros na estrada de Camposancos (A Guarda)
contamos máis de 20 píntegas (Salamandra salamandra). E en
Tomiño tamén nun curto tramo, foron contabilizados máis de 30 sapos
comúns (Bufo bufo) ou en Guillarei (Tui) tamén unha boa cantidade
deles.
As
veces os exemplares apenas poden recoñerse e, na meirande parte dos
casos, o seu aspecto non é nada agradable.
Os
anfibios atropelados, como esta píntega, desaparecerán en poucas horas
do lugar do atropelo. Corvos, paso de coches, etc, acabarán cos restos
dos animais, por iso, para tomar nota dos mesmos é convinte facelo pola
mañanciña.
|
|
Actualizado o 15-01-2008 |
|
CABALO SALVAXE ATROPELADO
Texto e fotos:
Manuel A. Pombal Diego
O
animal invadía parcialmente a estrada moi preto do río de Vilar, no
concello de Oia.
Os cabalos salvaxes da serra
da Groba tamén son víctimas ocasionais dos atropelos nas estradas do
Baixo Miño. Como herdanza dos monxes que habitaron no mosteiro
Cisterciense de Oia, na serra da Groba viven en liberdade un bo número (aínda
que descoñecido con precisión) de cabalos de raza galega. Cando a
climatoloxía é adversa, os cabalos soen baixar as zonas costeiras onde
lles é mais doado conseguir alimento, moitas veces entrando e causando
desfeitas en fincas particulares. Polo tanto, principalmente nos meses de
inverno, é doado atoparse con algún cabalo nas principais estradas da
costa, coa posibilidade de ser atropelado. No caso dos cabalos (e tamén
algún outro mamífero como o xabarín ou o raposo), debido a súa porte e
peso, poden causar graves danos materiais nos vehículos que os atropelan,
e incluso danos persoais. Aínda que recentemente se instalaron varios
quilómetros de valado para protexer as amplas zonas desbastadas polos
incendios do verán do 2006, é evidente que seguen baixando ata a estrada
nacional 550 (treito de Baiona a Guarda). O pasado sábado (12 de xaneiro)
pola mañanciña, na parroquia de Pedornes (concello de Oia) produciuse o
primeiro atropelo mortal dun cabalo do ano 2008. Agradecemos a Tina
Estebas de Viladesuso que nos informase do atropelo. O accidente
produciuse nas proximidades do río de Vilar, e o animal quedou na marxe
esquerda en dirección a Guarda, con parte das patas invadindo a estrada.
O lugar do atropelo estaba sinalado cun triángulo de perigo na marxe
dereita da estrada. Trátase dunha femia que ben podía estar preñada
debido ao gran tamaño da súa barriga e ao mes no que estamos (hai que
ter en conta que soen parir en maio-xuño coincidindo coa celebración dos
famosos curros que se celebran no concello de Oia nesas datas).
Aparentemente, levou un golpe na cabeza onde se podía observar unha
ferida aberta con sangue, aparte do sangue que lle saíu pola boca.
Quizais debido ao estres inmediato producido polo atropelo, presentaba
algunha herba na boca, ademais de "literalmente cagarse" no
mesmo sitio onde quedou morta. Non observamos ningún marco que puidera
identificar ao dono do animal posto que tiña o pelo moi grande. Alá polo
mediodía o animal xa fora retirado da estrada.
Nesta
foto obsérvase o gran tamaño da súa barriga, o cal é indicativo de que
debía de estar preñada.
Parte
do impacto debeu recibilo na cabeza.
|
|
Actualizado o 14-01-2008 |
|
ANÁLISE DOS RESULTADOS DO ANO 2007
Texto e fotos:
Agustín Ferreira Lorenzo
Análise
dos atropelados do ano 2007.
Os
datos obtidos durante o pasado ano irémolos analizando dende diferentes
puntos de vista e os resultados irémolos incluíndo nas sucesivas
actualizacións desta páxina web. Hoxe aportamos unha primeira análise
incluíndo a súa distribución por grupos (mamíferos, aves, réptiles e
anfibios), así como por meses.
Distribución
dos rexistros por grupos.
Como
se pode apreciar nos seguintes gráficos (Figuras
1 e 2), mais da metade dos rexistros correspóndense con aves,
mentres que os anfibios son os que teñen menor representación. Estes
resultados teñen certa lóxica posto que as aves son, con diferencia os
vertebrados máis abundantes e que máis cruzan as estradas, sendo pois
mais vulnerables aos atropelos. No caso dos anfibios, hai que ter en conta
as particulares condicións metereolóxicas do 2007, con gran escaseza de
choivas, que dalgunha maneira reduciu a súa mobilidade e polo tanto a súa
sinestralidade. Cabe sinalar, ademais, que dos primeiros 4 meses do ano
2007 so temos un total de 15 rexistros (ningún en xaneiro, 3 en febreiro,
8 en marzo e 4 en abril; 13 son de mamíferos, un ave e un réptil). Como
é ben sabido, trátase de meses chuviosos polo que sería normal que
moitos anfibios sexan atropelados en ditos meses. De feito, nos poucos días
que levamos de xaneiro de 2008 xa temos moitos mais rexistros (máis ou
menos o triple) de anfibios atropelados que os rexistrados no 2007.
Distribución
dos rexistros por meses.
Como acabamos de indicar, dos 393
atropelados do 2007, so 15 foron rexistrados nos primeiros 4 meses, tempo
no que se puxo en marcha o proxecto e se foron incorporando os diferentes
colaboradores; polo tanto, nesta análise imos ter en conta soamente os
378 rexistros dos restantes 8 meses (de maio a decembro). Os datos obtidos
amósanse no seguintes gráficos (Figuras 3 a 7), onde destaca o elevado número
de rexistros do mes de decembro. O gran número de aves (72) xunto con
case a totalidade dos anfibios (15 dos 16 rexistrados no 2007) fan que os
rexistros de decembro sexan superiores a un cento. A media de atropelados
por mes é de 47,25 rexistros, o cal implica mais de 3 animais cada 2 días.
Tendo en conta os quilómetros de estrada abarcados no estudio, e pendente
dunha análise mais elaborada, tratase dunha media moi alta, alomenos
moito mais alta do agardado cando iniciamos o proxecto.
|
|
Actualizado o 14-01-2008 |
|
NORMAS DE RECOLLIDA DE DATOS DE FAUNA
ATROPELADA
Texto e fotos:
Manuel A. Pombal Diego
Como
colaborar no proxecto:
En
realidade é moi sinxelo, só necesitamos que as persoas que queiran
botarnos unha man nos envíen os seguintes datos para cada rexistro:
animal
atropelado, data e lugar (o mais concreto posible) do atropelo. Se é
posible, tamén algunha fotografía e coordenadas UTM.
En
canto ao animal atropelado, o mellor e aportar a especie a que pertence,
senón, alomenos o grupo ao que pertence (mamífero, ave, réptil ou
anfibio), tendo en conta que, se é posible, sempre é mellor facerlle
unhas fotos ao animal completo e a aqueles detalles que poidan axudar
a identificar a especie. Sobre todo para os paxaros, tamén pode ser de
interese incluír nalgunha foto un obxecto de tamaño coñecido (como unha
moeda, un lapis, unha chave, un teléfono móbil, etc.) para ter unha
referencia do tamaño do animal atropelado, dato que en moitos casos é
fundamental para a súa clasificación. Ademais, un par de fotos nas dúas
direccións da estrada na que foi atropelado serven para identificar
con precisión o lugar onde foi atropelado. Outra posibilidade de
localizar o lugar do atropelo é indicando as coordenadas UTM (cando sexa
posible) ou sinalando a súa posición nunha foto aérea da zona; ditas
fotos pódense obter dende o visor SIXPAC da Xunta de Galicia no seguinte
enderezo de internet: http://www.xunta.es/visor/.
Se alguén necesita algún consello de como obtelas fotos ou as
coordenadas UTM, que se poña en contacto con nos, e lle facilitaremos as
instruccións detalladas para facelo. Animamos, pois, a todas aquelas
persoas interesadas nos aspectos ecolóxicos e medioambientais do Baixo Miño
a participar neste proxecto (por exemplo, hai moitas persoas que tódolos
días percorren varios quilómetros das nosas estradas para facer
exercicio e que poderían ser de gran axuda se anotaran os animais
atropelados que atopan e nos informaran). Cantos mais sexamos, mais
realistas serán os datos obtidos, e polo tanto mellores serán tamén as
conclusións ou as medidas que se puideran adoitar da análise dos
resultados. Se queres axudar, podes ver de seguido unha plantilla modelo
onde anotar cada un dos rexistros que atopes.
PLANTILLA
|
Nº
|
ESPECIE
|
DATA
|
LUGAR
|
UTM
|
COLABORADOR/A
|
FOTOGRAFÍA/
OUTROS
DATOS
|
|
Exemplo
|
Píntega
(Salamandra salamandra)
|
06-01-08
|
Cerca eirado de Pedornes (enfronte cabanón de Rosalía).
|
X: 510250
Y: 652050
|
Maribel Diego Pombal
|
Fotografada
|
|
1
|
|
|
|
|
|
|
|
2
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Actualizado o 25-12-2007 |
|
RECOLLENDO DATOS DE ATROPELOS
Texto e fotos:
Agustín Ferreira Lorenzo
A
visión non resulta moi agradable pero é o que hai.
As
manchas amarelas axúdannos a identificar perfectamente de que animal se
trata.
Aínda que levamos un outono escaso de chuvias, cando estas fan acto de
presencia, como aconteceu a noite entre o 8 e 9 de decembro, as píntegas saen do seu acubillo e un bo número delas van dereitiñas
ás estradas.
Nun percorrido duns 200 metros que fixemos en Camposancos o día 9 pola
mañán, entre o cemiterio e a estrada de subida da praia do Muíño,
localizamos 4 exemplares que foron atropelados durante a noite pasada.
Isto é unha pequena mostra do que ocorreu noutras estradas da comarca e
do cal non temos dato ningún. Por iso, porque este estudio que estamos
a levar a cabo coordinado polo socio Manuel A. Pombal, é de enorme
importancia para coñecer importantes aspectos da nosa fauna en relación
cos atropelos e, aínda, coa mobilidade e comportamento das diferentes
especies, pedimos novamente a colaboración dos socios e da poboación en
xeral para que nos envíe información dos animais que sucumbiron por
atropelo. En principio válenos con que nos digan que clase de animal é
así como o lugar no que foi observado, pero se é posible agradecemos
tamén fotografías tanto do animal como unha vista xeral da zona onde se
produciu o atropelo.
Vista
parcial do tramos onde se localizaron os catro exemplares atropelados, na
estrada de Camposancos.
|
|
Actualizado o 04-12-2007 |
|
MANUEL A. POMBAL, COORDINADOR DO PROXECTO
"FAUNA SILVESTRE ATROPELADA"
Texto e fotos:
Agustín Ferreira Lorenzo
Manuel Angel Pombal, "Peque", decidiu non só ser membro de
ANABAM, senón tamén traballar activamente na mesma. El é o impulsor e
verdadeiro artífice do estudo que estamos desenvolvendo en relación á
fauna silvestre atropelada do Baixo Miño. Cando aínda non se cumpliu un
ano dende a posta en marcha deste proxecto, gracias a Peque xa
contamos con máis de 250 rexistros o que nos permite ter algunha idea do
que acontece coas diferentes especies silvestres que cruzan a estrada Oia-A
Guarda-Tui, que é onde se está a recoller o maior número de datos.
Agardamos que os nosos socios, e cantas persoas desexen, colaboren neste
proxecto e nos envíen datos da fauna atropelada, pois estamos seguros que
de cando en vez, todos pasamos por algunha estrada da comarca onde algún
destes animais sufriu un atropelo e seu corpo xace no asfalto.
En fin, Peque pasa dende este mes de decembro a ser o coordinador
responsable desta sección, encargándose do tratamento e estudo dos
datos que vaian chegando.
Un
coello recén atropelado fotografado por
por
M.A. Pombal
Serpe
na estrada de Mougás, tamén fotografado por Manuel A. Pombal.
SE
OBSERVAS ALGÚN ANIMAL SILVESTRE ATROPELADO,
POR
FAVOR ENVÍANOS UN E-MAIL INDICANDO TÓDOLOS DATOS QUE PODAS
CO
FIN DE INCLUILO NO NOSO ESTUDO.
GRACIÑAS.
|
|
Actualizado o 08-10-2007 |
|
DATOS DE XANEIRO A AGOSTO DE 2007
Texto
Agustín Ferreira Lorenzo
Gracias, fundamentalmente, ao labor desenvolvido por Manuel A. Pombal,
profesor na Universidade Viguesa, investigador e membro desta asociación,
xunto coas aportacións de Agustín Ferreira e Noé Ferreira, levamos rexistrados
case que 170 citas de animais silvestres
atropelados nas estradas do Baixo Miño. A maior parte destes datos
corresponden a estrada principal, a comarcal Oia-A Guarda-Tomiño-Tui. De contar con máis colaboración, seguramente esta
cantidade se multiplicaría cando menos por tres ou catro, permitindo
coñecer máis polo miudo os principais puntos conflictivos para a fauna e
a incidencia dos atropelos na mesma.
Os datos que temos rexistrados ata finais deste agosto pasado, danos o
seguinte resultado:
77
mamíferos
72
aves
20
réptiles
Agora,
cando empece o periodo de chuvias, o listado anterior se verá ampliado
polos anfibios, entre estes polas observacións efectuadas (aínda que non
rexistradas) en anos anteriores, a saramaganta común, seguido dos sapos
(común e corriqueiro) ampliarán o número de exemplares que son
víctimas da circulación.
MAMÍFEROS:
Ourizo (Foto:
M.A. Pombal "Peque")
O
Ourizo segue cada vez máis destacándose entre tódalas especies que son
atropeladas, nada menos que temos 46 rexistros, moi lonxe do coello ou da
rata, ámbalas dúas especies con 9 rexistros.
|
|
MAMÍFEROS |
CANTIDADE |
| Coello |
9 |
| Esquío |
1 |
| Garduña |
2 |
| Morcego |
1 |
| Ourizo |
46 |
| Raposa |
2 |
| Rata |
9 |
| Teixugo |
1 |
| Xabarín |
1 |
| Xeneta |
2 |
| Sen identificar |
3 |
|
|
AVES
Lavandeira
(Foto: M.A. Pombal "Peque")
No que respecta ás aves, o merlo ocupa o primeiro lugar, aínda que é
posible cambiar bastantes datos unha vez analicemos máis polo miudo as
fotografías das que están sen identificar.
|
|
ESPECIE |
CANTIDADE |
|
Andarríos |
1 |
|
Curuxa |
1 |
|
Gorrión |
4 |
|
Lavandeira |
2 |
|
Merlo |
6 |
|
Pomba |
3 |
|
Verderolo |
6 |
|
Sen Identificar |
48 |
|
|
RÉPTILES
Cobregón (Foto:
Agustín Ferreira)
No que respecta aos réptiles, hai que destacar que case que o 50 % dos
atropelos corresponden á cobra de escada, sorpréndemos un pouco o escaso
número de lagarto arnal, pois sempre cremos que sería un dos réptiles
máis castigados.
|
|
ESPECIE |
CANTIDADE |
| Cobra de escada |
9 |
| Cobregón |
5 |
| Lagarto arnal |
2 |
| Cobra sen ident. |
4 |
|
|
Nos
gustaría poder contar con máis colaboradores neste proxecto pois hai
moitas estradas da comarca baixomiñota, que sen esa colaboración é
imposible ter datos.
Lembramos que para os que desexen colaborar os datos mínimos que teñen
que tomar son os seguintes:
Clase de animal (se é posible a súa identificación mellor).
Lugar do atropello (canta máis precisión neste dato, moito mellor.
Podemos obter datos concretos acudindo ao SIGPAC: http://www.xunta.es/visor/).
Se temos posibilidade lle sacaremos varias fotografías (primeiros
planos) o que nos facilitará coñecer o seu estado, a confirmación da
especie e as veces o sexo. Ademais da ave, se tomará algún plano xeral
da zona na que se produciu o atropelo.
A partir de aí, tódolos demais datos que se nos poidan aportar son ben
recibidos xa que moitos deles nos poden axudar a sacar conclusións,
outros datos no futuro, etc.
Así que, dende aquí facemos un chamamento a socios e non socios para que
colaboen neste proxecto de FAUNA SILVESTRA ATROPELADA NO BAIXO MIÑO (Concellos
de Oia, O Rosal, A Guarda, Tomiño e Tui).
COLABORADORES: Agustín
Ferreira Lorenzo
Noé Ferreira Rodríguez
Manuel Angel Pombal
|
|
Actualizado o 04-06-2007 |
|
O OURIZO COMÚN ACAPARA MÁIS DO 50 % DOS
ATROPELOS
Texto e fotos:
Agustín Ferreira Lorenzo
Dos datos que temos recollidos ata o de agora, correspondentes á fauna
silvestre atropelada nas estradas do Baixo Miño, máis do 57 %
corresponden a ourizos (Erinaceus europaeus) que se convirten,
deste xeito, na principal especie víctima da circulación.
Lagarto
arnal femia atropelado na baixada á praia do Muíño (Camposancos-A
Guarda). Obsérvese dous ovos ó seu carón. (Foto: Agustín Ferreira
Lorenzo-anabam; 04-06-2007)
Cobra
de escada (Elaphe scalaris) atropelada en Sanxián (O Rosal)
estrada A Guarda-Oia. (Foto: Manuel A. Pombal-anabam; 21-05-2007)
Cobregón
(Malpolon monspessulanus) na estrada de Camposancos, fronte á baixada á
praia de Muiño (05-06-2007).
Restos
dun ourizo cacheiro (Erinaceus europaeus) na estrada A Guarda-Tui,
á altura de Goián. (Foto Manuel A. Pombal-anabam; 21-05-2007).
Lavandeira
branca (Motacilla alba) na estrada de O Rosal. (Foto: Manuel A.
Pombal-anabam; 21-05-2007).
Rata
en Mougás, fronte á depuradora, na estrada Oia-Baiona. (Foto: Manuel A.
Pombal-anabam: 22-05-2007)
|
|
Actualizado o 07-05-2007 |
|
ASÍ VAI A RECOLLIDA DE DATOS DOS ATROPELOS
NESTE PRIMEIRO ANO
Reportaxe
fotográfica de
Manuel
Ángel Pombal ("Peque")
Xa temos en marcha a recollida de datos da fauna atropelada nas estradas
do Baixo Miño. Nestes intres temos rexistradas seis especies:
Verderolo
(Carduelis chloris)............1..... (A Guarda)
Raposo
(Vulpes vulpes).........1..... (A Guarda)
Ourizo
(Erinaceus europaeus)........6 ..... (Tomiño; O Rosal; Oia)
Coello
(Oryctolagus cuniculus)........1.....Oia
Garduña
(Mustela ).........1.....Oia
Xabarín
(Sus scrofa).........1.....O Rosal
Non
identificados........2......A Guarda; Oia
O Ourizo, como podemos ver, ven sendo, de momento, a especie que aparece máis
frecuentemente atropelada.
Hai
certas estradas e certos momentos nos que o número de atropelos pode ser
importante. O maior perigo para a fauna silvestre pode aparecer na época
de reproducción e na primavera. Hai tramos, como este na entrada á
Guarda, preto do antigo basurero de Bazar, no que resulta certamente
importante o número de atropelos. Na imaxe podemos observar (flechas) os
restos de dous animais.
Os
coellos, aínda que non son habituais víctimas de atropelos, as veces,
como neste caso (09-05-2007, As Mariñas, Oia) deixan tamén a súa
testimuña de morte.
Entre
as especies con maior mortande nas nosas estradas, tal vez ocupando o nº
1 do racking, se atopan os ourizos. É rara a estrada na que non
apareza algún exemplar atropelado.
Os
animais nocturnos, como esta garduña, tamén resultan máis habituais do
que quixeramos. Posiblemente deslumbrados polos faros dos automóveis,
moitos animais quedan estáticos converténdose en carne de estrada.
Detalle
das patas da garduña anterior. Algunhas das especies atropeladas son
utilizadas por ANABAM
A
garduña estaba repleta de carrochos o que obrigou tomar algunhas
precaucións cando se manipulou.
|
|
Actualizado o 12-04-2007 |
|
PRIMEIROS DATOS DO PROXECTO
"FAUNA SILVESTRE ATROPELADA"
Texto e fotos:
Agustín Ferreira Lorenzo
Raposo
atropelado na estrada de Camposancos, na zona de Saa.
(Foto 1)
Nesta sección trataremos de ir poñendo os datos que nos cheguen
correspondentes á fauna que resulta víctima dos accidentes de tráfico
na comarca do Baixo Miño. Con isto pretendemos coñecer que animais son
os que sucumben víctimas do asfalto; que especies sos as mais propensas e
épocas nas que con maior frecuencia se dan e cales son as estradas e os
puntos máis conflictivos, entre outros datos que se recollerán.
Agradecemos
os datos enviados por aquelas persoas que desexen colaborar con este
proxecto.
Os datos mínimos que se deben enviar son os seguintes:
Nome do animal atropelado.
Estrada e punto de atropelo (o máis detallado posible, pode ser de grande
axuda para unha mellor precisión entrar no SIXPAC).
Data de observación.
Datos do colaborador.
Ademais, cada colaborador pode enviar todos aqueles datos (incluidas
fotografías) que considere oportunos.
|
| ESPECIE |
DATA |
LUGAR |
COLABORADOR |
|
Raposo (Vulpes vuelpes)
(Véxase foto 1) |
02-02-2007 |
Estrada Camposancos |
Ag.Fe.Lo. |
| Verderolo
común (Carduelis chloris) |
02-02-2007 |
Estrada Camposancos |
Ag.Fe.Lo. |
| Xabarí (Sus
scrofa) |
19-02-2007 |
Estrada A Gándara (A Guarda) -O Rosal.
P.Q. 1 |
Ma.Co. |
| Ourizo (Erinaceus europaeus) |
31-03-2007 |
|
An.Fe.Lo.//Ri.Po.Vi.//Da.Po.Ro. |
| Ourizo (Erinaceus europaeus) |
31-03-2007 |
Tabagón no cruce ás Eiras (Estrada A
Guarda-Tui) |
An.Fe.Lo.//Da.Po.Ro.//Ri.Po.Vi. |
| Ourizo (Erinaceus europaeus) |
09-04-2007 |
Tabagón, no cruce ás Eirás (Estrada A
Guarda-Tui) |
Ag.Fe.Lo.//Ol.Ro.Vi. |
| Ourizo (Erinaceus europaeus) |
10-04-2007 |
No cruce á ponte de Goián-Vila Nova |
Fe.Po.Ro.//Ri.Po.Vi. |
|
COLABORADORES:
Ag.Fe.Lo.: Agustín Ferreira Lorenzo; Ma.Co.: Mannuel
Coimbra
An.Fe.Lo.: Antón Ferreira Lorenzo; Da.Po.Ro.:
David Portela Rocha
Ri.Po.Vi.: Ricardo Portela Vilas
Ol.Ro.Vi.: Olga Rodríguez Vicente
Fe.Po.Ro.: Fernando Portela Rocha |
As plumas das ás nos permiten coñecer claramente a
especie desta ave atropelada: o verderolo común. |
|
