PÍLLARA PAPUDA

			Actualizada o 28-02-2012



			Na recente visita efectuada ás praias de Afife,Arda e Paçó (11-02-2012) polo Grupo de Traballo de ANABAM, na que o obxectivo foi o de recoller diversa información de campo, procedemos tamén a efectuar o reconto dos exemplares de píllara papuda presentes nos areais citados. O resultado foi que soamente atopamos individuos na praia de Arda, un total de 18 exemplares, machos e femias, que se achaban agrupados próximos á beira do mar. As pegadas destas aves na area (segunda das fotografías), xa nos puxo en garda que tiñan que estar preto de nós. En efecto, non tardamos en velas, procedendo de inmediato a contalos. As tres praias citadas forman, na práctica, unha única unidade separadas, as dúas primeiras, entre sí, por dous regatos. A de Paçó está separada da de Arda por unha estreita franxa de rochedos graníticos. Temos que lembrar que en todas estas praias, as píllaras papudas están presentes ao longo de todo o ano e ademais, son utilizadas por estas aves como lugar de nidificación.

Actualizado o 30-03-2009

Detalle da cabeza dun macho de píllara papuda. (Foto Luis Dorado Senra-anabam)

Agora que xa estamos a piques de rematar o mes de marzo, entramos de cheo no período de cría da píllara papuda, esa pequena ave, do tamaño aproximadamente dun merlo, que aniña na franxa portuguesa anexa ao Esteiro do Miño e tamén na galega, na praia de Camposancos, aínda que en moito menos cantidade. O pasado ano, esta ave non se decidiu pola marxe dereita do Miño, tal vez, como apuntamos no seu momento, tivo poderosas razóns climatolóxicas?? para non verse obrigada a facelo. Se esas razóns foron o motivo, temos que alegrarnos por elo. Este ano, as condicións meteorolóxicas parece que non van ser tan adversas coma as do 2008, así que, teremos moitas probabilidades de que algunha parella cruce o río e se achegue ata a praia de Camposancos para reproducirse. Pola nosa parte, xa estamos organizando o material necesario por si tivéranos que intervir na protección dos niños, de momento, extremaremos as observacións e visitas á praia para ter controlada a situación en todo momento.

Macho de píllara papuda (Fotografía: Luis Dorado Senra-anabam)

Actualizado o 29-05-2008

A praia de Vilapraia de Âncora é un dos lugares onde aniña a píllara papuda.

Nesta primavera, as condicións meyeorolóxicas pouco ou nada favorables para os usuarios da praia, motivou que

os areais estiveran desertos, como se pode ver nesta fotografía obtida o pasado 3 de maio, favorecendo deste xeito o aniñamento da píllara papuda. (Foto Ricardo Portela Vilas-anabam)

REDÚCENSE AS POSIBILIDADES DE QUE A PÍLLARA PAPUDA

ANIÑE NESTE ANO NA PRAIA DE CAMPOSANCOS

Por primeira vez en dez anos, a píllara papuda podería non aniñar na praia de Camposancos. Tódalas prospeccións levadas a cabo neste areal da desembocadura do Miño no que vai de ano, deron negativo e nin siquera houbo presencia de exemplares ata o de agora.

A píllara papuda utiliza esta praia unicamente para aniñar, desplazándose dende a veciña marxe portuguesa, onde ten importantes efectivos, ata a beira galega onde dúas ou tres parellas chegaban a se reproducir.

Pero este ano a presencia destas aves nesta parte do río aínda non se produciu. Dado que estamos xa no mes de xuño, as posibilidades de aniñar vense moi reducidas, si ben aínda temos por diante un mes e medio que pode dar para moito.

As posibles causas de que este ano non se producira o esperado aniñamento pode deberse ás condicións meteorolóxicas tan excepcionais que houbo nestes tres últimos meses, coincidentes co inicio do período reproductor da píllara. As temperaturas máis ben baixas, os ceos casi que continuamente anubados e as persistentes chuvias caídas un día sí e outro tamén, motivaron que a afluencia de usuarios nas praias portuguesas fose nulo ou practicamente nulo. As píllaras non se veron sometidas a unha forte presión por parte daqueles, os niños non se estragaron e as condicións do aniñamento nesas praias resultaron ser excepcionalmente favorables para elas, razón pola que, como acontecía nestes anos atrás, non se veron forzadas a buscar novas zonas de aniñamento, polo que poideron -poden- levar con éxito a reproducción nos areais portugueses (Camarido, Moledo, Vilapraia de Âncora; Afife e Paçó), zonas de presencia habitual destas aves.

De feito, nunha visita efectuada a Vilapraia de Âncora por membros de ANABAM, en 15 minutos e nun tramo de dus 200 metros, atopamos dous niños que protexemos con ramallos existentes na propia praia.

Ovos de píllara papuda. Fotografía obtida na praia de Vilapraia de Âncora o pasado 3 de maio.

(Foto: Antón Ferreira Lorenzo-anabam).

Membros de ANABAM protexendo un niño con ramallos para evitar que

fora pisado. (Fotografía Antón Ferreira Lorenzo-anabam).

Actualizado o 31-03-2008

XA ESTÁN EN MARCHA AS MEDIDAS DE SEGUIMENTO DOS POLOS DE PÍLLARA PAPUDA

Fotos: Jose Arcas e Marta Robles.

Xa estamos a prepararnos para a tempada de aniñamento da píllara papuda na praia de Camposancos (A Guarda), que esperamos aconteza, un ano máis, a partires do vindeiro mes de abril. Nesta ocasión ampliaremos o proxecto co anelamento dos polos que nazan nesta praia. Para isto imos contar coa inestimable colaboración de tres expertos aneladores que se ofreceron a esta asociación para colaborar no proxecto: Marta Robles, José Arcas e Marcos P, que xa teñen traballado noutras áreas da Península coa píllara e, no Baixo Miño, anelando diferentes especies fundamentalmente en Cabo Silleiro e na marisma de Salcidos.

O sistema que se vai empregar será a de anelas de cores que se lle colocarán aos polos aos dous ou tres días de nacer. Deste xeito, cando cheguen a adultos e abandonen o lugar de nacemento, poderemos comprobar se os exemplares nados na praia de Camposancos quedan nos arredores, voltan a esta praia para criar, etc. Será o primeiro traballo de anelamento sobre polos de píllara papuda que se levará a cabo na praia de Camposancos.

Na fotografía os tres aneladores cun paíño nas inmediacións de Cabo Silleiro, un dos lugares de anelamento desta especie.

Fichas onde figuran os datos dos anelamentos efectuados polo grupo de traballo.

Actualizado o 24-10-2007

ESTUDIANDO A POSTA EN FUNCIONAMENTO DE MEDIDAS DE SEGUIMENTO DOS POLOS DE PÍLLARA PAPUDA.

O "Proxecto píllara" vaise ver ampliado co anelamento dos polos.

Logo de conseguir que co "Proxecto Píllara" esta especie aniñara con éxito na praia de Camposancos, imos iniciar unha nova fase ampliando o mesmo co anelamento dos polos. Isto vainos permitir coñecer se os polos nacidos nesta zona quedan todo o ano na mesma ou se desplazan a outros lugares, se volven aniñar na praia de Camposancos ou non, ademais nos permitirán obter outros datos que servirán para ampliar os coñecementos desta especie no Baixo Miño. Para desenvolver esta nova fase do proxecto imos contar coa colaboración dos aneladores vigueses Marta Robles e Jose Arcas que se ofreceron para traballar no mesmo.

Dous membros de ANABAM cercando a zona de aniñamento para evitar que a posta

se destrúa por accidente e minimizar as molestias mentras os adultos chocan os ovos.

Actualizado o 27-08-2007

REMATOU A TEMPADA DE PROTECCIÓN DOS NIÑOS DE PÍLLARA PAPUDA

Neste ano conseguimos que eclosionaran os oito ovos postos nos tres niños que houbo na praia de Camposancos. Un éxito sen precedentes que nos confirma que imos polo bo camiño. Lamentablemente, a parte máis difícil e complicada --cando os polos abandonan o niño-- nos "chafou" ata certo punto este éxito, pois somentes conseguimos que de cada niño voara un único exemplar; aínda así, estamos contentos porque nesta tempada conseguimos que sairan adiante o mesmo número de polos que nos seis anos precedentes.

A femia, no interior do xaulón, chocando os ovos. A malla permite que as píllaras poidan entrar e saír cando o desexen, pero non así os corvos que se converteron nos principais depredadores dos ovos.

Das tres postas que houbo este ano, somentes nunha dela contaba con dous ovos, mentras que nas outras dúas había tres. As pintas permiten que os ovos pasen desapercibidos na area, o mimetismo é tal que resulta verdadeiramente difícil decatarse das postas.

Polo ás poucas horas de saír do ovo. O plumón permite unha perfecta camuflaxe no entorno. Diante dun perigo, os polos permanecerán inmóbiles, mentras os proxenitores os vixilan a certa distancia con continuas voces de alarma.

Actualizado o 26-06-2007

CONTINUAMOS COAS MEDIDAS DE PROTECCIÓN DAPÍLLARA

Nunca ata agora tiveramos un resultado tan espectacular como está a suceder neste ano. Nada menos que o 100 % das postas --tres niños e 8 ovos--, eclosionaron, un resultado que deixa moi atrás o conseguido anteriormente, pois somentes neste ano xa superamos en tres os nacementos habidos nos catro anos anteriores. A pesar de todo, non podemos estar totalmente satisfeitos pois tres polos desapareceron aos poucos días de nacer, así e todo, xa conseguimos que un dos que quedaron, completara o ciclo iniciando o vó o pasado 19 deste mesmo mes de xuño, e o outro está a piques de facelo nos dous ou tres vindeiros días. Os que neceron hoxe, se conseguen completar o ciclo, voarán a finais do próximo mes de xullo.

Socios-Voluntarios de ANABAM traballando no xaulón que protexerá o niño da píllara de posibles depredadores.

A parte máis conflictiva chega co nacemento dos polos. Dado que son nidífugos, o xaulón xa non lles sirve de nada quedando expostos a depredadores e usuarios da praia. No primeiro caso, cans e corvos son os principaes responsables. No segundo caso, están expostos a que sexan pisados accidentalmente ou a que sexan collidos por usuarios que os cren desamparados ou nenos que os perseguen, isto último é o que pensamos poido ocurrir coa desaparición, o sábado día 9 de xuño cun dos polos. Por iso é, a partir do nacemento, cando se precisa con maior intensidade unha vixianza máis estricta deles. Aquí o voluntariado tan necesario, xoga un papel fundamental.

Actualizado o 04-06-2007



ÉXITO NA PROTECCIÓN DOS NIÑOS DE PÍLLARA

      Éxito rotundo e esperanzador son os calificativos que podemos poñer, polo de agora, no que vai do proxecto píllara deste ano. Dos cinco ovos correspondnetes ás dúas postas que había, naceron cinco polos, que son tantos como os que naceron nos seis anos anteriores. Desgraciadamente, dous destes polos desapareceron o día 24 de maio, dous días despois de nacer, coincidindo co mal tempo que houbo entón: chuvia abondosa, frío, temporal. Aínda así, seguimos pensando que, de momento, estamos tendo éxito, porque é a primeira vez que conseguimos que ningún depredador se fixera cos ovos e que ningún niño se estragara por causa algunha.

    Por outra banda, contamos cunha nova posta que descubrimos o sábado pasado, día 2 deste mes de xuño, polo que hacia finais deste mesmo mes, se non pasa nada, deberian nacer novos polos.

Os polos son nidífugos e as poucas horas de nacer xa se moven con certa axilidade polos arredores. Cando os pais dan a voz de alarma ou presinten un perigo, se agochan e permanecen inmóbiles ata que éste pasa. Esta é a etapa máis problemática pois as medidas de protección deixan de ser efectivas e os polos están a merced de moitos perigos: depredadores, pisoteo, etc.

O cor críptica do plumón superior lles permite camuflase perfectamente no entorno.

Actualizado o 07-05-2007

INICIADA A TEMPADA DE PROTECCIÓN DOS NIÑOS DE PÍLLARA

Comezou a tempada de aniñamento da píllara papuda (Charadrius alexandrinus) na praia de Camposancos (A Guarda). Tamén, con elo, dende ANABAM puxemos novamente en marcha o Proxecto Píllara, co que pretendemos protexer e facilitar o aniñamento desta pequena ave dos areais. Como é habitual, descuberto un niño, procedemos a tomar as correspondentes medidas para evitar que a actividade humana (limpeza do areal e usuarios) poda estragar os niños e, ó mesmo tempo, salvagardar as postas dos depredadores, fundamentalmente cans e corvos.

No momento de redactar estas liñas contamos con dous niños, un situado na praia do Puntal (28-04-2007) e outro na praia do Muíño (04-05-2007). Se todo vai ben, hacia finais de maio nacerán os primeiros polos que non emprenderán o vó ata despois de mediados de xuño.

Agora é preciso poder contar con voluntarios/as que nos voten unha man na vixianza, pero sobre todo cando nazan os polos porque imos ter traballo dabondo para conseguir que os aniñamentos completen o ciclo e os polos poidan voar libremente.

Socios-Voluntarios de ANABAM construindo un dos xaulóns que servirá de protección dun dos niños contra os depredadores, fundamentalmente cans e corvos. Esta tempada melloramos as xaulas e, no segundo dos niños atopados, xa utilizamos outro sistema, como podemos apreciar na fotografía que ven a continuación.

Este ano melloramos esteticamente os xaulóns e agora o sistema que estamos utilizando resulta máis cómodo de montar e máis agradable á vista. Incluso a efectividade supoñemos que tamén será moito mellor, pois os buratos da malla están reducidos suficientemente como para permitir que entre a píllara pero non os corvos ou as gaivotas.

O niño queda no centro da xaula, fora do alcance dos depredadores. A píllara pode tardar poucos minutos, ou máis de media hora, en se acostumar ao xaulón. Pero cando entre por primeira vez, despois xa non terá reparos en facelo novamente.

Unha vez colocado o xaulón,se procede logo a bordear, nun radio duns dez-doce metros, ó entorno próximo ao niño co fin de manter unha zona de seguridade entre éste e os usuarios da praia. Con isto se consigue que a píllara non se erga con moita frecuencia do niño.

O xaulón e o valado forman un conxunto xa moi coñecido entre os usuarios desta praia. Moitos destes usuarios contribuirán -mentras están na praia- a vixiar o niño.

Dende hai sete anos, ANABAM ven desenvolvendo medidas de protección do aniñamento. A experiencia que se vai conseguindo ano tras ano, sirve para perfeccionar o sistema, para recoller información do aniñamento e aínda para concienciar e sensibilizar a moitos usuarios da praia.

Actualizado o 17-07-2006

NIÑO DE PÍLLARA PAPUDA

Cando as nosas esperanzas de que na praia de Camposancos houbera unha nova posta de píllara estaban esfumadas, recibiamos en ANABAM, o domingo 10 de xullo pasado, unha chamada comunicándonos que na praia do Forte había tres ovos e un paxaro preto deles. A comunicación procedía do garda municipal Parada quen, a súa vez, fora informado por unha usuaria da praia, Yolanda Ferreira, que, xunto con outras persoas se percataran da presencia do niño, procedendo a "delimitar" a zona do niño con sendos pauciños que foi recollendo da praia para ter referencia en todo momento do mesmo e avisar ás persoas que camiñaban próximos a el co fin de que tiveran coidado de non pisar os ovos. De inmediato tres membros de ANABAM, Noé, Aser e Agustín, dirixíronse hacia a zona para comprobar a situación e ver que medidas tomar.

Viuse que se trataba dun novo niño de píllara, o terceiro neste ano, así que comenzouse por instalar un xaulón para protexer o niño e, a continuación, rodear un perímetro duns oito metros arredor del con cinta. Logo esperamos a ver como respondía a píllara con esta nova situación, pero non tardou en introducirse no xaulón e agocharse enriba dos ovos. esta é aprimeira vez que temos rexistrado un niño na praia do Forte.

Conservamos no interior do xaulón os pauciños colocados por Yolanda Ferreira para protexe-los ovos. A píllara non tivo reparo algún en introducirse no mesmo ó pouco tempo.

O día seguinte, aumentamos as medidas de seguridade, sobre todo de cara ós

corvos e gaivotas, para evitar que estas aves podan facerse cos ovos, como é habitual, e

estraguen a posta e a última posibilidade neste ano de que os ovos eclosionen.

Procedemos a poñer outra rede con menor abertura nas mallas.

"O tinglado" que hai na praia soe chamar a atención dos usuarios da mesma. Os carteis colocados na mesma liña do valado informan do motivo do mesmo e do aniñamento da píllara nesta zona. A comprensión é total por parte de tódalas persoas, respetando a zona delimitada e interesándose pola situación.

Se todo vai ben, a finais deste mes de xullo deberan nacer os polos, a partir de aí, entramos na parte máis conflictiva e difícil, pois os polos, ó pouco de nacer, xa corren pola area pero ata 25 días despois non poderán voar, estarán a merced de depredadores, persoas que por descoñecemento podan collelos, cans ou raposos que os atrapen... Aquí será preciso contar co voluntariado para ter algo de éxito, máximo tendo en conta que agosto é o de máis afluencia de persoas e polo tanto agocharse pode resultar máis que defícil.

NACEN DOUS POLOS

Actualizado o 15 de agosto de 2006

Dende a primeira vez que puxemos en práctica as medidas de protección, estas foron "evolucionando" co obxecto de garantir o éxito. Dunha simple e sinxela delimitación da zona de aniñamento a base de paus atopados na propia praia, hai disto xa uns cinco anos, á actualidade, fomos mellorando o sistema de protección para evitar que as máquinas limpiadoras, as persoas, os cans, os raposos, os corvos ou as gaivotas estragaran a posta. Fomos dando pasos, lentamente, iso sí, ata conseguir que as postas non foran dañadas. E neste ano, aproveitando a última oportunidade que nos quedaba na presente tempada, cando xa dabamos por perdida a tempada, conseguimos que dous, dos tres ovos que había (o terceiro non estaba fecundado), completaran o tempo para que naceran os polos.

Agora, tras un longo proceso de vixianza e de seguimento da posta e da toma de medidas directas, na que interviron varios membros de ANABAM, contando ademais coa colaboración de moitos ususarios da praia, conseguiuse que os dous polos completaran o seu ciclo antes de iniciar o vó. Fomos testigos do seu primeiro vó o mércores, 16 de agosto a iso das 20:30 horas, nun día chuvioso e algo frío, voltando, novamente, a súa habitual zona de estancia. Son, con éstes, tres os exemplares que conseguimos, en cinco anos, que completaran o ciclo, pero neste caso, as medidas postas por nós e o seguimento levado a cabo foi máis intenso e directo que na ocasión anterior. Lembramos que neste ano houbera xa dúas postas, cada unha con tres ovos, que non foron adiante debido a que os corvos se encargaron de dar boa conta deles. Apareceo esta nova posta, última oportunidade da presente tempada, complicamos máis o acceso dos córvidos aos ovos (principais depredadores) e o seguimento, como dixemos máis arriba, foi máis intenso. O resultado é todo un éxito. Aproveitamos para gravar todo o proceso, o cal se convertirá nas vindeiras semanas nun novo documental dos producidos por ANABAM.

Vai, de seguido, unha breve exposición fotográfica das medidas tomadas co único obxectivo de conseguir o nacemento das píllaras papudas.

O xaulón de protección dos ovos, dun metro de lado aproximadamente, estaba formado inicialmente por unha malla metálica, das utilizadas na construcción, pero con "ollos" bastante grandes. Deu bó resultado contra os cans, pero non contra os córvidos. Posteriormente lle engadimos unha malla máis pequena, aínda que deixamos algunha abertura orixinal. Os corvos, aves intelixentes. buscaron o xeito de facerse cos ovos.

Nesta ocasión, cando puxemos a xaula, deixamos os pauciños, colocados pola persoa que se decatou da presencia dos ovos, servindo tamén como protección.

Ademais, a certa distancia do xaulón colocamos unha segunda malla, de buratos máis pequenos, que complicaba o acceso aos córvidos. O resultado foi que éstes non se fixeron cos ovos, como era habitual, a pesares de que, polas pegadas, estiveron nos arredores do xaulón.

A sinalización colocada na zona contibui de xeito decisivo a que se respetara a zona de aniñamento e a crear unha conciencia favorable.

Dispúxose dunha información directa, como esta, na que se pretendía amosar como era o niño e os ovos. Algúns membros de ANABAM explicaban que o mimetismo destes é tal que "un pode pasar polo lado deles e non decatarse de que están aí". Con iso tamén se evitou que a lóxica curiosidade motivara que os usuarios pasaran ó interior do recinto.

Os polos, un naceo o día 21 e o outro o día 22 de xullo, son coma unha boliña de algodón manchada superioremente, que se move enriba de dous pauciños. Ó pouco de saír do ovo xa se desplazan con certa soltura polos arredores. Foron a grande atracción da praia, contribuindo a crear nos usuarios un interese e uns coñecementos desta especie das que antes carecían. Moitas persoas asiduas da praia, non deixaban pasar a oportunidade para comprobar diariamente como se desenvolvian, como progresaban, onde se situaban.

Foron colocados distintos carteis nos arredores da zona de aniñamento. A información contida nos mesmos serviu para que a maioría dos usuarios da praia amosasen grande interese por estas aves, preocupándose polo desenvolvemento dos polos e a súa seguridade.

O xaulón ocupaba o centro do valado feito con cinta. Uns 15 metros de radio era a distancia entreo xaulón e o perímetro.

Actualizado o 27-05-2006

ANIÑAMENTO DA PÍLLARA PAPUDA

NA PRAIA DO PUNTAL

(CAMPOSANCOS-A GUARDA)

Un ano máis, dúas parellas de píllaras papudas elexiron a praia do Puntal en Camposancos (A Guarda), para reproducirse. Dende que hai máis de vinte anos que vimos observando este areal, o éxito reproductor desta pequena ave somentes se veu recompensado parcialmente hai tres anos, cando un único polo conseguiu completar o seu ciclo e iniciar o vó. A piques estivo o pasado ano de terse conseguido outro éxito por outra parella, pero o único polo que tamén nacera desapareceo cando tiña unha semana de vida.

Tres elementos ten en contra a píllara papuda no Baixo Miño:

-A actividade humana (ocupación da praia -os ovos poden ser facilmente pisados ou a proximidade da xente nos lles permite incubalos-, limpeza -as máquinas levan todo o que hai na superficie).

-A depredación por parte de cans, corvos e gaivotas.

-E, en casos extremos, a marea, se a posta está moi abaixo.

Para paliar todo isto, ANABAM pon en marcha, dende hai catro anos unha serie de medidas que tentan axudar a que a píllara papuda poda saír adiante. A primeira delas é a vixianza; a segunda a información; a terceira son medidas efectivas de protección. Estas últimas consisten na instalación de xaulóns (para evitar que os depredadores se fagan cos ovos, e valados co fin de delimitar a zona de aniñamento para. deste xeito evitar que os usuarios pisen involuntariamente os ovos e, ademais que a femia abandone continuamente o niño cando ditos usuarios pasan moi preto da posta

O sábado 6 de maio, descubriamos unha primeira posta, procedendo a valar a zona e protexer os ovos, coa axuda de voluntarios, ese mesmo día. O luns 8, era descuberta outra posta, ésta situada a poucos metros da anterior pero nunha zona máis resgardada.

Dada a experiencia de anos anteriores. a malla do xaulón que instalamos na primeira das postas foi reducida notablemente para evitar que os corvos -principais depredadores- se fixeran cos ovos. A segunda das postas estaba previsto valala e poñer o xaulón no sábado 14. Pero xa non fixo falta. o venres día 13, os corvos estragaron, unha vez máis, as dúas postas polo que, na nosa experiencia acumulamos un novo fracaso.

Noé, Trimi, Iago e Aser, voluntarios que colaboraron na instalación

dun xaulón e valado da área de cría. O xaulón ten por obxecto evitar que os depredadores poidan acceder ós ovos. Cans, raposos, corvos e gaivotas son os principais responsables da depredación.

Os ovos permanecen no centro do xaulón. As pillaras non sinten ningún recelo para entrar no interior.

Algunhas píllaras aproveitan a acumulación de cunchas para instalar o niño, éste é unha pequena depresión na area onde se atopan os ovos, o mimetismo é tal que practicamente non se distinguen no entorno.

A píllara incubando os ovos. O periodo de incubación dura 25 días, logo os polos tardarán outros 25 en poder voar.