93 exemplares, dos case 150 que se plantaron hai tres anos, son os que
temos nestes momentos no denominado "Bosque para unha bolboreta",
segundo o censo realizado o pasado 11 de abril. A maior parte dos que
desapareceron foi debido, principalmente, ás prácticas de limpeza
efectuadas na parcela onde se atopan, polo que teremos que extremar os
coidados nas vindeiras ocasións nas que levemos a cabo as actividades de
mantemento, pero as acacias, que en cuestión de poucos meses xorden na
zona, acaban por cubrir a superficie o que impide decatarse da presenza
dalgúns dos érbedos, acabando parte deles por sucumbir baixo a
desbrozadora, por este motivo, teremos que plantexarnos dúas
posibles accións neste ano:
A primeira, adquirir novos érbedos para substituir os que se malograron.
A segunda, no caso de que volva haber unha masiva presenza de acacias,
encargar a profesionais a limpeza da parcela.
Polo momento, a boa noticia é que o bosque está, nestes momentos, nun
excelente estado e que a Charaxes jasius, esa bolboreta que ten a
honra de ser a primeira á que se dedica un bosque na Península, pode
seguir contando co apoio de ANABAM e dos voluntarios e colaboradores.
Actualizado o 28-09-2010
ANABAM ACADA UN DOS MAIORES ÉXITOS
NA SÚA HISTORIA, UN BO AGASALLO NESTE 25
ANIVERSARIO
Charaxes jasius (bolboreta dos
érbedos) unha das máis grandes e fermosas bolboretas do Baixo Miño)
CONSEGUIMOS QUE A BOLBORETA DOS ÉRBEDOS (Charaxes
jasius)
FORME PARTE DA BIODIVERSIDADE GUARDESA
A
bolboreta dos érbedos estaba localizada unicamente no Niño do Corvo (O
Rosal) e temos referencias confirmadas polo experto Suso Requejo da súa
existencia noutro punto de Tui: no Monte Aloia. Parece ser, dato aínda sen
confirmar, que é posible tamén que estea presente no viveiro de Areas. A
presenza da existencia desta bolboreta no Baixo Miño non se coñeceu ata o
ano 2006, no que un colaborador de ANABAM, o entomólogo Javier Blanco,
biólogo vigués, non a descubrira casualmente nunha visita a esta zona no mes
de setembro dese ano. Outro entomólogo, Suso Requejo e o presidente de ANABAM,
Agustín Ferreira, descubrirían un ano máis tarde (2007) postas desta
bolboreta no Niño do Corvo, confirmando así que esta área era o lugar de
reprodución da mencionada bolboreta. No mes de xuño de 2009, os membros de
ANABAM, Manuel A. Pombal (Vicepresidente desta asociación e profesor
universitario e investigador) e Agustín Ferreira, descubrían tamén no Niño
do Corvo postas e eirugas desta bolboreta, confirmando así que no mes de
xuño tamén se reproduce esta bolboreta na zona (por outra banda o habitual
na especie), dato que aínda non tiñamos.
No mes de
setembro do ano 2008, capturamos no Niño do Corvo varios exemplares adultos
que soltamos de seguido na parcela de érbedos creada por ANABAM. No 2009
procedemos ao traslado de eirugas tamén dende o Niño do Corvo ao erbedal.
Neste vídeo-resume, podemos
ver os traballos desenvolvidos por membros de ANABAM e voluntarios para
a creación do bosque de érbedos. Tamén da a coñecer as postas da
bolboreta dos érbedos, a eiruga e a bolboreta en estado adulto.
Agora podemos dicir que
o proxecto "Un
bosque para unha bolboreta", xa é todo un éxito, e non podía vir en
mellor ocasión, cando celebramos o 25 aniversario. Logo de tres anos de
iniciado xa se poden ver os primeiros ovos e
eirugas presentes nas follas dos érbedos o cal quere dicir que os
traballos de introdución levados a cabo en setembro do pasado ano, un ano
e medio despois de realizada a plantación, deron o resultado esperado. Na última das
visitas levadas a cabo ao "bosque" (26-09-2010) contabilizamos preto de
medio cento de ovos aínda sen eclosionar, ademais de observar os restos
doutros moitos xa eclosionados así como de eirugas, algunhas de bo tamaño. Se non se produce ningún contratempo, a Charaxes (bolboreta
dos érbedos) xa é unha especie máis que se poderá ver nos meses de
verán na Guarda, sumándose así ás que voan no Rosal, no Niño do Corvo, lugar
orixinario das bolboretas guardesas.
Para evitar a
consanguinidade, dado que as postas poden pertencer a unha soa parella de
bolboretas, continuamos neste mes de setembro introducindo novas eirugas e
ovos que, si non se estragan, ampliarán o número de bolboretas o próximo
verán.
Das observacións
e traballos de campo que fagamos o vindeiro ano, dependerá que demos por
concluído definitivamente o proxecto, limitándonos a partir de entón a
manter o bosque de érbedos e, se procede, ampliar algo máis o número de
érbedos e a tomar datos da evolución da poboación de Charaxes.
A fotografía foi obtida o
25-09-2010, no "bosque" dedicado á bolboreta dos érbedos. Nunha das
follas podemos apreciar unha posta de catro ovos, o habitual é que
soamente haxa un ovo por folla. Á esquerda, no centro doutra folla,
unha eiruga de poucos días.
Este proxecto é pioneiro na Península merecendo os
eloxios de entidades e persoas relacionadas co mundo da biodiversidade en
xeral, e das boloboretas en particular. Por ser pioneiro tamén é novedoso de
xeito que, do que del saia, dos erros, fracasos e avances, poderase exportar
a outros proxectos similares co fin de facilitar o éxito do mesmo e de
seguir unhas determinadas pautas que faciliten a obtención de resultados
positivos.
Temos que salientar, que este proxecto saiu adiante
grazas a varias entidades: Consellería de Medio Ambiente que, no ano 2006,
aprobou unha subvención de 3.000 euros para poder adquirir máis dun cento de
érbedos; á Comunidade de Montes de Camposancos, que cedeu por un período de
dez anos unha parcela dunha hectárea para facer a plantación e levar a cabo
o proxecto; ao Concello da Guarda e ao Padroado do Monte Santa Trega que se
fixeron dcargo da limpeza da parcela inzada de acacias; á Weeden Foundation,
entidade norteameriaca que colaborou económicamente neste e noutros
proxectos de ANABAM; a asociación de scouts ASDE con sede en Madrid, que
colaborou con voluntarios de diversos puntos do Estado nas tarefa iniciais
de limpeza da parcela; ao Centro de Educación Especial San Xerome, que tamén
colaborou cun grupo de voluntarios en dúas ocasións na limpeza da parcela e,
por suposto a voluntarios de ANABAM e a ducias doutros procedentes de
diversos puntos do sur pontevedrés que participaron nas tarefas de
plantación dos érbedos. Por suposto que este proxecto non sairía adiante se
non estivera detrás un equipo de ANABAM totalmente implicado no mesmo:
Carlos Angílica Entenza; Luis Dorado Senra; Agustín Ferreira Lorenzo; Antón
Ferreira Lorenzo; Mª Consuelo González de Dios; Manuel A. Pombal Diego e
Ricardo Portela Vilas.
Para os vindeiros meses
de outubro e novembro, está previsto levar a cabo novas accións de
mantemento do bosque. Estas accións consistirán fundamentalmente na
eliminación de acacia, polo que dende este momento invitamos a tódalas
persoas que queiran sumarse a este proxecto de conservación da
biodiversidade a colaborar con nós.
Actualziado o 16-08-2009
Na fotografía unha das eirugas recollidas o pasado 27 de xullo para o seu
traslado ao Bosque para unha bolboreta. Acada unha lonxitude de preto
de 6 centímetros, tras eclosionar hai mes e medio. Esta eiruga é
utilizada para obter datos do seu desenvolvemento larvario en estado
natural, pois a mesma atópase nun érbedo situado nunha finca particular e o
seu desenvolvemento ten lugar en condicións totalmente naturais e sen
manipulación. Con este estudo pretendemos cometer o menor número de erros
posible no Proxecto Charaxes. Cando a mesma se converta en pupa e
estea a piques de se converter en imago, será trasladada ao bosque onde,
dende hai un mes e medio, xa se levaron algunhas outras eirugas.
(Foto: Agustín Ferreira Lorenzo-anabam).
Actualizado o 30-06-2009
NESTE FINAL DE XUÑO DEMOS
COMEZO Á SEGUNDA FASE DO PROXECTO
Hai pouco máis dun ano, en marzo do 2008,
iniciamos un dos proxectos máis ambiciosos desenvolvidos nos últimos tempos
por esta asociación: a creación dun bosque para unha bolboreta, para o que
contamos coa inestimable colaboración da Comunidades de Montes de
Camposancos, que cedeu o terreo, e do Padroado Monte Santa Trega, Concello
da Guarda e a Comunidade anteriormente citada que se encargaron do desbroce
da parcela. Pensamos que o bosque está consolidado e, polo tanto, esa fase
podemos dala por rematada. Hai un par de días iniciamos a segunda fase que
pode durar ata o vindeiro mes de outubro e cuxos resultados finais deberan
verse de aquí a un ano.
Aínda que no mes de setembro do pasado
ano, emprendemos xa esta segunda fase coa solta de tres bolboretas da
especie procedentes do Niño do Corvo, as posibilidades de reprodución
estaban reducidas á mínima expresión, se é que había algunha, e isto por
dous motivos: primeiro, porque xa era demasiado tarde para ter algunha
garantía de posta e, segundo, porque non observamos se eran machos ou femias.
Agora, neste ano e neste mes de xuño,
hai escasos días, procedemos á recollida de ovos e eirugas que terán como
destino o bosque creado por nós.
Manuel A. Pombal, "Peque", o sábado 27 deste mes
de xuño, en plena tarefa de buscar ovos e/ou eirugas de Charaxes
jasius para o seu posterior traslado ao "bosque para unha bolboreta".
Temos que sinalar que quedamos
sorprendidos o atopar, nestas alturas do ano, ovos e eirugas, pois sempre
cremos que no Baixo Miño as posibilidade de atopar estes elementos era a
partir de finais de agosto. En realidade nós, Manuel A. Pombal e Agustín
Ferreira, na saída efectuada o sábado día 27 de xuño, íamos coa esperanza de buscar
pupas
que puidésemos trasladar ao bosque. Destas ningunha. Pero si unha relativa
abundancia de ovos e algunha que outra eiruga. Isto pon de evidencia que
aquí hai dúas xeracións: unha de primavera e outra de verán. Este datos era
descoñecido ata agora para os membros de ANABAM, xa que soamente tiñamos
rexistrado a presenza de bolboretas, eirugas e ovos a partir de finais de
agosto.
Agustín Ferreira, coordinador do proxecto, buscando ovos
e eirugas nos érbedos para o seu posterior traslado ao Bosque.
As postas son individuais. Habitualmente aparece un
único ovo nunha fola pero neste caso, como podemos apreciar na
fotografía, son tres ovos nunha mesma folla.
Eiruga recén saída do ovo. Este vese parcialmente
comido, pois a eiruga, ao pouco de eclosionar do ovo, se alimentará do
mesmo. Á esquerda pode verse un ovo aínda moi fresco. Á dereita outro a
piques de eclosionar.
Nun recipiente pequenas pólas nas que, nalgunhas
follas, están os ovos de Charaxes.
A idea é deixar que os ovos
eclosionen para trasladar as eirugas ao
Bosque.
Actualizado o 30-09-2008
Charaxes jasius no interior dunha bolsa segundos antes de soltala na
súa nova ubicación: o bosque para unha bolboreta.
Este pasado mércores, 17 de setembro, demos comezo a segunda fase do
Proxecto "Un Bosque para unha Bolboreta", transformado, nesta segunda fase,
no "Proxecto Charaxes" unha vez que o bosque xa está conseguido coa
plantación de máis dun cento de érbedos.
Con esta segunda fase tratamos de conseguir que a bolboreta obxecto deste
proxecto, a Charaxes jasius, atope un novo hábitat no Baixo Miño.
Para iso estamos a traballar coas eirugas e cos exemplares adultos (imagos) desta especie. Como dixemos máis arriba, o día 17 demos inicio a esta nova
fase polo que levamos a cabo diversos preparativos co obxecto de recoller algúns
exemplares adultos da citada bolboreta. Adicamos previamente catro visitas á zona
do Niño do Corvo, monte pertencente ao veciño concello do Rosal, distante
da zona de plantación e da nova ubicación dos exemplares capturados, uns
sete quilómetros. O venres 26 deste mesmo mes, fixemos as dúas primeiras
capturas que trasladamos de inmediato ao lugar previsto onde foron
soltadas. Aínda que o tempo bótasenos enriba, a idea inicial é trasladar
algunhas bolboretas máis, polo que esperamos que nos vindeiros días
podamos rematar a tempada con certo éxito. E decimos con "certo éxito"
porque en realidade este proceso debera estar feito a finais de agosto ou
primeiros de setembro pero, por circunstancias de última hora, non puido
facerse polo que aplicamos o refrán de "máis vale tarde que nunca".
Peque, un dos colaboradores no proxecto, coa manga e a bolsa plástica onde se introduciu unha das
Charaxes
capturadas para o seu traslado ao erbedal do Monte Trega, na Guarda.
NOVA LOCALIZACIÓN DE
CHARAXES JASIUS
NO BAIXO MIÑO
O entomólogo Suso Requejo ben de confirmar unha nova área de distribución da
bolboreta Charaxes jasius no Baixo Miño, concretamente no Parque
Natural do Monte Aloia, logo de que o pasado ano observara un ovo nunha
folla de érbedo. Con este achádego, son dúas as localidades da comarca onde
está presente a citada bolboreta.
O érbedo no
que foi observado o ovo de Charaxes, era un exemplar pequeno polo que
inicialmente había dúbidas de si este exemplar estaba recén plantado.
Segundo confirmaron traballadores do parque, o érbedo en cuestión levaba xa
uns catro anos alí polo que, deste xeito, puido confirmarse que a
posta fora efectuada no propio parque.
Actualizado o 25-01-2008
Por fin, o proxecto "Un
bosque para unha bolboreta" avanza un
paso máis, pois este xoves 24 de xaneiro a maquinaria para desbrozar a
enorme cantidade de acacias, que literalmente cubre esta parcela, comezou
a traballar.
No vindeiro mes de febreiro daremos outro paso máis coa plantación de
preto de 150 érbedos (Arbutus unedo) que adquirimos gracias a unha
subvención da Consellería de Medio Ambiente. Estamos a organizar este
proceso xa que nos gustaría que cada socio tivera seu érbedo, ademais
das entidades colaboradoras e distintos colectivos locais. Daremos máis
información sobre este particular cando teñamos todo perfectamente
organizado.
A parcela, como xa espuxemos en anteriores informacións, atópase na
falda oriental do Monte Santa Trega. Pertence á Comunidade de Montes de
Camposancos que a cede a esta asociación para a plantación de érbedos.
Durante uns anos, ANABAM vaise encargar de manter en condicións tanto a
parcela como a citada plantación, onde ademais está previsto a
plantación doutras especies da zona co doble obxectivo de que serva para
o proxecto citado e como área botánica, onde cada especie terá a súa
tarxeta identificativa.
Desbrozadora
en plena tarea de triturar as numerosas acacias que converten esta parcela
en un bosque
impenetrable e practicamente sen fauna silvestre.
Agás
algunhas árbores que lograron sobrevivir entre a espesura das acacias,
éstas últimas son erradicadas totalmente desta paraxe que se atopa a
carón da área de lecer que posúe a Comunidade de Montes de Camposancos
na falda do Trega, na zona de Chans.
Pouco
a pouco o terreo vai quedando despexado dando sensación de respiro nunha
parcela que minutos antes estaba plagada da temible e invasiva acacia.
O
Concelleiro de Medio Ambiente do Concello de A Guarda, Javier
Crespo,
observando
os traballos de desbroce.
Actualizado o 10-10-2007
Xa temos adquiridos os primeiros150 érbedos (Arbutus unedo) cos
que imos iniciar o proxecto UN BOSQUE PARA UNHA BOLBORETA que
levaremos a cabo en colaboración coa Comunidade de Montes de
Camposancos, coa que asinaremos un convenio pola que esta entidade
cede un terreo no Monte Trega para a plantación dos mesmos.
Os érbedos, procedentes de viveiro, teñen unha altura comprendida entre
os 50 cm e algo máis de 2 metros, sendo adquiridos cunha subvención da Consellería
de Medio Ambiente e Desenvolvemento Sostible, invertindo nos mesmos
3.000 euros.
CADA
SOCIO SEU ÉRBEDO:
Os socios de ANABAM poderán participar activamente neste proxecto de tal
xeito que cada un poderá te-lo seu érbedo e contribuir así á
protección e conservación dunha das máis grandes bolboretas de Galicia:
a Charaxes jasius.
Os socios terán dúas formas de participar:
a/ Acondicionando a parcela e procedendo a plantar seu érbedo. Cada
érbedo estará numerado para identificar perfectamente cada exemplar e
disporá dunha ficha na que estarán os datos do mesmo "e os do seu
propietario/a".
b/ A outra forma de participación é apadriñando o érbedo. Neste
caso o apadriñamento se consigue aportando un donativo de 10 euros por
cada érbedo que desexe apadriñar. A asociación será a encargada de
efectuar a plantación.
COLABORACIÓN
DOS NON SOCIOS:
Os que non son socios de ANABAM tamén poderán participar neste proxecto.
E hai dúas opcións:
a/ Colaborando como voluntario na plantación, acondicionamento e
mantemento do erbedal,
b/ Apadriñando un érbedo. O apadriñamento se consigue cun donativo de
20 euros por cada érbedo que desexe apadriñar. O érbedo poderá ser
plantado pola persoa interesada, se así o desexa, ou ben farano no seu
nome a propia asociación.
Érbedos
de case 2 metros de alto dispostos para ser plantados.
Grupo
de érbedos, que superan os 50 cm de alto, preparados para o seu traslado
dende o viveiro.
Actualizado o 26-06-2007
CONVENIO
COA
COMUNIDADE
DE MONTES DE CAMPOSANCOS
Unha parcela cuberta actualmente de acacias, situada a carón da
área de lecer existente na falda oriental do Monte Santa Trega,
pertencente á Comunidade de Montes en Man Común da parroquia de
Camposancos, poderia formar parte do programa de protección e
conservación da bolboreta Charaxes jasius que está desenvolvendo
ANABAM no Baixo Miño, tralo convenio que está previsto asinen as
entidades comuneira e a conservacionista anteriormente citadas.
A parcela, que ten arredor dunha hectárea, está actualmente cuberta de
acacias que invaden totalmente o recinto, polo que con este proxecto se
poderá recuperar esta zona á vez que se desenvolve un proxecto pioneiro
mo estado español en favor dunha bolboreta. A partir do outono próximo,
preto dun centenar de érbedos de diferentes tamaños empezarán a ser
plantados no recinto. Ademais está previsto que outras especies formen
parte deste enclave(abruñeiros, pereiros bravos, estripeiros, carballos...)
co fin de que este espacio sirva tamén para actividades de educación e
sensibilización ambiental.
Esta vai sela primeira vez que a asociación conservacionista ANABAM e
unha Comunidade Veciñal de Montes en Man Común, como é a de Camposancos,
colaboren conxuntamente nun proxecto ambiental de protección e
conservación dunha determinada especie.
Un
dos érbedos existentes no Monte Trega, cun magnífico porte, que
sinala
que este enclave pode ser interesante para a creación dun erbedal.
ERBEDAL
Para levar a cabo a creación dun erbedal, que ven sendo a fase fundamental
do Proxecto Charaxes, acudimos ás subvencións que anualmente otorga
a Consellería de Medio Ambiente e Desenvolvemento Sostible. A cuantía
solicitada era de 3.000 euros que foi aceptada na súa totalidade e coa que
poderemos facer fronte á adquisición de aproximadamente un centenar de
érbedos de diferentes tamaños, cos que daremos inicio a este proxecto de
conservación da biodiversidade baixomiñota.
A plantación dos érbedos vaise levar a cabo nunha parcela pertencente a
Comunidade de Montes en Man Común de Camposancos (A Guarda) coa que imos
asinar proximamente un convenio de colaboración.
Ademais está previsto destinar algúns destes érbedos para vivendas
particulares da zona de Camposancos co fin de implicar á poboación neste
proxecto.
O érbedo é unha árbore de follas perennes, verdes, lustrosas, que da
flores brancas e froitos vermellos, comestibles pero non de sabor
agradable. Moitas aves se alimentan destes froitos polo que constitúen un
bo recuros natural para as mesmas. A eiruga da bolboreta Charaxes jasius
se alimenta exclusivamente das follas desta árbore.
Actualizado o 01-03-2007
ANABAM estudia a
posibilidade de que o PROXECTO CHARAXES se leve a cabo no
Monte Trega, por considerar que esta zona reúne características que
poden facer viable o proxecto de ampliación da área de distribución da
bolboreta Charaxes jasius no Baixo Miño. Entre estas
características están as de que este monte posúe varios exemplares de
érbedos cun interesante porte, o que ben a constatar que estas ladeiras
son aptas para levar a cabo unha plantación desta especie; outra das
características é a de proximidade a área onde actualmente se localiza
a única poboación coñecida da comarca onde está presente a bolboreta
obxecto do proxecto.
Nos
próximos días está previsto solicitar unha xuntanza cos propietarios do
monte para ver si existe a posibilidade de facer un covenio de
colaboración entre esta asociación e a respectiva Comunidade de Montes,
pois o que se pretende desde ANABAM é implicar á sociedade nas tarefas
de conservación e protección da biodiversidade do Baixo Miño.
Máis de dez magníficos
exemplares de
érbedo (Arbutus unedo) existen nas ladeiras do Monte Trega. Isto
xa da unha certa garantía para levar adiante unha posible plantación
desta árbore, base fundamental para que o proxecto que se pretende poñer
en marcha teña visos de realidade.
Neste senso está previsto levar a cabo unha
plantación dun centenar de érbedos no presente ano, algúns deles
procedentes do noso viveiro e outros adquiridos directamente a viveiros
profesionais.
A
fotografía superior amosa un dos érbedos existentes no Trega. A
fotografía da esquerda flores de érbedo aínda pechadas, ámbalas dúas
fotografías foron obtidas en diferentes zonas do monte Trega.
Actualizado o 08-01-2007
O proxecto "Un bosque para unha bolboreta" se desenvolve,
nestes intres en dúas direccións, por unha banda a divulgación do proxecto
en sí, e por outra á obtención de fondos destinados a facer realidade
o mesmo.
Nestes intres
estamos estudiando unha pequena e interesante, pensamos nós,
modificación con respecto ao proxecto inicial, pois valoramos a
posibilidade de tratar de chegar a un acordo con algunha Comunidade de
Montes para a cesión a esta asociación dunha parcela por un determinado
tempo, cousa que se levaría a cabo mediante a sinatura dun convenio entre
as dúas entidades. Isto nos permitiría, nun plazo máis breve, poñer en
marcha o proxecto e, algo importante tamén, a implicación directa doutro
colectivo no mesmo.
COMO
COLABORAR
Neste momento a colaboración vai polo camiño de recadar os cartos
necesarios para iniciar o mesmo. Para que o proxecto sexa unha realidade
ó 100% necesitariamos contar con 60.000 euros, iso nos permitiría
adquirir unha parcela, acondicionala, plantar os érbedos, etc. Así
que, de momento, estamos na fase inicial e, posiblemente, a máis
complicada, reunir os cartos.
Os que desexen colaborar directamente no proxecto poden facelo con
donacións, poden divulgar o mesmo ou colaborar na
"venda-donativos" das publicacións de ANABAM (ir a publicacións).
O que fixemos ata agora foi aproveitar o Nadal para divulgar o proxecto a través de participacións
de lotería que puxemos á venda. A finalidade, neste caso, non tiña como
meta a recaudación de cartos (as participacións non levaban recargo
algún) pero tampouco esgotamos esta posibilidade, pois a propia
asociación tamén se quedou con algunha por si a sorte
acompañaba.
COLABORA
NO PROXECTO
UN
BOSQUE PARA UNHA BOLBORETA
MERCANDO
PARTICIPACIÓNS DA LOTERÍA DE NADAL
ESCRITOS RECIBIDOS
Dun socio:
He
tenido oportunidad de leer en el Carrizal
vuestro artículo sobreelBajádedoscolas(Charaxes jasius),
una de las mariposas más bellas que podemos encontrar enla penínsulaibérica.
Esta
mariposa, que vuela en primavera y en otoño, está muy extendida
por la cuenca mediterránea,
llegando hasta Etiopía y al África ecuatorial. En Galicia es frecuente en la Serra da Encina da Lastra (Covas.
Ourense), y también en el Bierzo. Si bien el sur de Galiciapertenece climáticamente a la región eurosiberiana atlántico
sur, en la flora del Baixo Miño
se puede apreciar latransición a la subregión
mediterránea, en
laquecrecenespecies como
el madroño (arbustus unedo),
que es la planta nutricia de la Charaxes
jasius.
En
la provincia de Pontevedra la Charaxes
jasius es muy escasa. Tuve la oportunidad de observar durante varios años
una importantepoblación,
que vivía (lo digo deliberadamente en pasado) en un bosque de madroños
del monte Picaraña, cerca del monasterio de Canedo, en Ponteareas. Hace más
de un lustro esta colonia era, según mis noticias, la única de la
provincia de Pontevedra. Posteriormente he conocido otras citas en el
Condado y en el Ribeiro, todas ellas sin confirmar. Los incendios que
todos los años asolan estos montes ponteareanos, destruyeron el bosque de
madroños y con él desaparecieron las mariposas.
Como
curiosidad, os puedo comentar que Nacional
Geographic publicó un artículo en su número de noviembrede1999, en el que
aparecía una foto de una Charaxes
jasiuslibando sangre de
la herida de un cervato, lo que parece ser un comportamiento ocasional de
la especie. Para comprobarlo, se está realizando un documental en el que
entre otras imágenes, se observa otra escena de esta mariposa libando la
sangre de una cabra.
Considero
muy interesante incorporar el estudio de las mariposas a las actividades
que viene desarrollando ANABAM. Os animo a dar continuidad al proyecto, ya
que creo que puede aportar más conocimiento sobre los valores de
biodiversidad del Baixo Miño, y que con el tiempo podemos encontrarnos
con agradables sorpresas como son especies de mariposas, que por su
distribución geográfica podrían estar presentes en la zona.
Javier
Torres Goberna
(Socio
nº 122)
Recibido
o 13-12-2006
%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%
Escrito
de la asociación Zerynthia:
Hola amigos de ANABAM.
Mi nombre es Yeray Monasterio León y soy el Vicepresidente de la
recientemente aparecida Asociación Española para la Protección de las
Mariposas y su Medio (ZERYNTHIA).
He leído a cerca del proyecto que tenéis entre manos relacionado
con la Charaxes jasius en Galicia y queremos mostraros nuestro apoyo
y colaboración en lo que necesitéis.
Me gustaría que nos desarrollarais un poco vuestro proyecto, ya que está
absolutamente relacionado con el tipo de actividades que ya estamos
comenzando a realizar. Tal vez juntos podamos conseguir los medios para
llevar a cabo el proyecto de una forma más efectiva.
Javier
Blanco, entomólogo vigués e habitual colaborador de ANABAM, unha vez
máis nos está a botar unha man divulgando este proxecto tanto dende a
súa páxina (www.vacaloura.cjb.net)
que, como non podia ser doutra forma, recomendamos a tódlos interesados
na entomoloxía, como directamente por medio do correo electrónico. Dende
ANABAM agradecemos a Javier Blanco, que ademais tivo o mérito de citar o
pasado ano esta bolboreta no Baixo Miño, a colaboración que nos presta.
Vai o escrito que Javier envía a outros moitos entomólogos.
Estimados colegas:
Os informo que en el Baixo Miño, se está llevando a cabo un proyecto de
conservación para la Charaxes jasius, proyecto llevado a cabo por la
Asociación Naturalista do Baixo Miño (ANABAM), y que recibe el nombre de
"Un bosque para una mariposa".
Si queréis informaros sobre él, en mi web, Vacaloura.net, tenéis más
información en la sección Proyectos entomológicos.
Logo do descubrimento da bolboreta Charaxes jasius no Baixo
Miño por Javier Blanco (entomólogo e colaborador de ANABAM) o pasado
ano, e de confirmar a súa reproducción na comarca (Jesús Requejo e
Agustín Ferreira, 2006), agora estamos a traballar nun ambicioso proxecto
que denominamos UN BOSQUE PARA UNHA BOLBORETA. Este proxecto
consiste precisamente niso, na creación dun espacio natural coa
finalidade de ampliar a área de distribución desta fermosa bolboreta
que, polo de agora coñecemos a súa presencia nun só lugar do Baixo
Miño, no municipio do Rosal.
O proxecto UN BOSQUE PARA UNHA BOLBORETA, consiste en mercar un
terreo no Baixo Miño, coa superficie suficiente para plantar un bosque
onde a especie arbórea principal vai se-lo érbedo (Arbutus unedo),
planta nutricia e vital para a existencia de Charaxes jasius. O
proxecto necesitará duns 60.000 euros e para iso quixeramos contar coa
colaboración de socios e voluntarios para poder reunir esa cantidade.
En principio iniciaremos o proxecto coa venda de participacións de
lotería de Nadal. Os socios que desexen colaborar
poden solicitar as participacións (lotes de 10 por cada número -dispoñemos
de tódalas terminacións) para vendelas (ou quedarse eles coas
mesmas). Periodicamente iremos expoñendo nestas páxinas a recadación
que vamos tendo e os colaboradores do proxecto, así como tódalas novas
que vaian saíndo a este respecto.
Tamén estamos a preparar un documental sobre a Charaxes jasius.
Agora, para ter unha idea máis desta bolboreta, expoñemos varias imaxes
da eclosión dun exemplar desta especie.
Aspecto
da crisálida poucos minutos antes de saír a bolboreta ó exterior.
A
bolboreta rompe o capullo e da o seu paso ao mundo exterior.
Comeza
a estirar as ás. O ventre aparece hinchado debido a prensenza de líquidos que,
pouco
a pouco, irá expulsando.
Charaxes
jasius xa coas ás totalmente extendidas amosando os delicados debuxos
e as fermosas cores
COLABORA
CON ANABAM NO PROXECTO
UN
BOSQUE PARA UNHA BOLBORETA
para
garantir e aumentar a área de distribución desta especie no Baixo Miño.
En ANABAM queremos que tí tamén teñas que ver con este proxecto.
Colabora con nós.
PORQUE
A NATUREZA NOS NECESITA
PORQUE
UNHA BOLBORETA PODE CREAR UN BOSQUE.
Charaxes jasius
Sabiamos da súa presencia no Baixo Miño polos datos aportados por outro entomólogo,
Javier Blanco, colaborador de ANABAM, que a descubrira no pasado ano
(2005) para
o Baixo Miño. Agora, queriamos confirmar esta presencia e recabar algúns
datos máis da máis grande bolboreta diurna de Galicia. Achegámonos ata a
zona na que foi citada o ano pasado. Éramos Jesús Requejo, entomólogo,
e Agustín Ferreira. O único lugar do Baixo Miño onde temos constancia
da súa presencia se atopa no municipio do Rosal. Dirixímonos á zona
onde temos constancia da súa presencia. Os erbedos (Arbutus unedo)
é a súa planta nutricia e dela se alimenta exclusivamente. Revisamos
varios exemplares e descubrimos a presencia de ovos (27-08-2006). Sendo
esta a primeira cita para o Baixo Miño dos mesmos. Isto nos confirma un
dato interesante: que a poboación de Ch. jasius na zona onde fora
atopada po javier Blanco é estable. Os ovos son pequenas esferiñas de
algo máis dun milímetro de diámetro, dunha cor amarela, solitarios, que
aparecen na cara superior das follas da súa planta nutricia: o erbedo (Arbutus
unedo). Así que, se había ovos tiña que haber imagos. Non tardamos en atopar
un exemplar que voaba xunto a outras dúas grandes bolboretas: Iphiclides
podalirius e Papilio machaon. Para Suso non era novidade, pero
para Agustín sí. Durante varios minutos aproveitados para filmar e
fotografiar a Ch. jasius deleitándonos coa súa observación. Eran máis das
dúas da tarde e disfrutamos con esta marabilla da natureza durante varios
minutos.
Durante varios segundos permaceo
pousada sobre un rochedo.
Aproveitamos para obter unha instantánea.
O
reverso desta bolboreta é espectacular.
Os ovos son pequenas esferiñas de
cor amarela, individuais, depositados na cara superior da folla de
erbedo.
Fotografía
da eiruga de Charaxes jasius, unha semana despois de nacer.
He
tenido oportunidad de leer en el Carrizal
vuestro artículo sobre
