A CAMARIÑA

			Actualizado o 04-10-2011
			O luns 19 de setembro mantivemos unha xuntanza co vereador de Medio Ambiente e Vicepresidente da Cámara Municipal de Caminha, co fin de expoñerlle o proxecto que temos previsto levar a cabo na Mata Nacional de Camarido. Co proxecto, denominado *PROXECTO CAMARIÑA*, pretendemos desenvolver accións de conservación e protección desta especie altamente ameazada no único lugar do Baixo Miño galego-portugués onde está presente, que é a citada mata. O vereador, Flamiano Martíns, logo de ter a información, mostrouse altamente interesado en colaborar no mesmo e, polo tanto, con ANABAM, para conseguir que a camariña non desapareza do entorno citado. Deste xeito, a Cámara Municipal de Caminha vaise ocupar de solicitar os permisos necesarios e do apoio loxístico para facilitar os labores de ANABAM na protección e conservación desta especie. Agás problemas de axenda do vereador, temos previsto manter unha próxima xuntanza no vindeiro sábado 15 deste mes de outubro para ultimar detalles.

			INICIAMOS O PROXECTO O sábado 24 de setembro, varios membros de ANABAM desprazámonos á Mata Nacional do Camarido, Caminha, para tomar novos datos dos exemplares alí presentes. A xornada foi dedicada a facer un percorrido e tomar con GPS as coordenadas dos primeiros 54 exemplares observados, a maioría deles moi cativos e bastantes en precarias condicións. Na fotografía obsérvase como as acacias ameazan seriamente a unha mata de camariña.

			En realidade, xa dende o ano 2007, vimos prestando unha certa atención a esta especie, como se pode ver nos artigos que figuran máis abaixo, de feito, está planta está incluída no PES (Plan de Especial Seguimento das especies ameazadas) deseñado por ANABAM, o cal quere dicir que é necesario levar a cabo plans de conservación e protección da especie na área de influencia do Baixo Miño. Na imaxe, membros da asociación tomando datos dun dos pes de camariña o sábado 24 de setembro.

			Unha das matas que ten un porte xeitoso, pero que está ameazada por unha acacia que hai ao seu carón.

Actualizado o 25-08-2011

ANABAM ESTUDIA UN PLAN PARA PRESERVAR A

CAMARIÑA (Corema album) NA MARXE PORTUGUESA DO MIÑO

A camariña é un arbustiño que medra na costa atlántica da Península Ibérica, sendo un endemismo desta área. Décadas atrás era especie moi abondosa, pero actualmente a súa poboación está mermando considerablemente. En Galicia escasea, pero hai nomes de pobos que nos indica que debeu ser abondosa: Pobra do Caramiñal e Camariñas.

A poboación galega de presenza de camariñas máis próxima ao Baixo Miño está nas Illas Cíes.

No Baixo Miño galego-portugués, esta especie soamente está presente no piñeiral de Camarido (Caminha) e vestixialmente en Moledo.

Fotografía da esquerda:

Frecha superior (círculo grande): Localización de exemplares na Mata de camarido.

Frecha inferior (círculo pequeno): vestixios de camariña a carón da praia de Moledo, nun recinto delimitado.

Un dos principais problemas que pode ter esta especie é a súa reprodución, pois parece ser que a xerminación das súas sementes é máis que problemática, nós nunca observamos plántulas, e estudos recentes parecen confirmar este feito. Suxírese que a súa reprodución poda efectuarse principalmente por outros mecanismos, pero en calquera caso, estes deben ser extremadamente lentos, polo que a rexeneración da especie resulta, na práctica, moi difícil e a longo prazo, de aí que, a desparición de cada exemplar, pode ser unha perda irreparabel que tristemente pode resultar fatal para a continuidade da mesma nun lugar determinado.

A camariña é unha planta con pes masculinos e femininos. Os froitos aparecen nos exemplares femininos. Son de cor branco ou branco rosados, a finais de agosto empezan a madurar e tórnanse dunha cor castaña semitransparente.

Son comestibeis con certo sabor agridoce.

Un dos exemplares que hai na Mata Nacional de Camarido,

na veciña localidade de Caminha.

2.000 EUROS DESTINARÁ ESTA ASOCIACIÓN AO PROXECTO

Inicialmente, ANABAM ten previsto destinar un presuposto de 2 000 euros para levar a cabo as primeiras accións encamiñadas a preservar a especie na veciña localidade de Caminha, na Mata Nacional do Camarido. Este investimento vai destinado fundamentalmente a:

-Gastos ocasionados polas labores de limpeza.

-Elementos de protección e información.

-Desprazamentos.

-Gastos varios e imprevistos.

Dende hai varios anos en ANABAM vimos prestando atención á camariña. Tanto é así que levamos a cabo un proxecto coa finalidade de que a especie estivera presente na praia e piñeiral de Camposancos. Anos atrás chegamos a recoller varios centos de froitos no piñeiral de Camarido para botar na citada praia. Ningún deles tivo resultado positivo. Tamén realizamos unha plantación con varias decenas de pequenas plantas procedentes dun viveiro da comarca (Galiplant), pero non pasaron do ano.

O proxecto podería iniciarse xa no vindeiro mes de outubro. Estará aberto á participación do voluntariado que queira colaborar no mesmo, pero antes teremos que ter os correspondentes permisos para poder levalo adiante. As xestión iniciarémolas neste mes de setembro.

PUNTOS PRINCIPAIS NOS QUE SE BASARÁ

O PROXECTO

Estudo da poboación:

-Censo de exemplares.

-Ameazas máis inmediatas.

-Localización de exemplares.

-Fotografía identificativa de cada exemplar.

-Coordenadas GPS.

Medidas de protección:

-Limpeza da vexetación abafante.

-Cercado dos exemplares.

-Panéis informativos.

Seguimento e Mantemento:

-Seguimento continuado do proxecto con toma de datos de posibles incidencias.

-Mantemento dos exemplares con medidas que eviten a invasión de especies exóticas, como carpobrotus e acacias.

-Recollida de información.

Área de distribución da camariña na Península Ibérica. Obsérvese que a costa portuguesa é onde a especie está con mayormente presente. En Galicia existen algúns núcleos no norte , así coma nas Illas Cíes. Nas proximidades do esteiro do Miño, e polo tanto na comarca do Baixo Miño, a súa presenza redúcese ao municipio de Caminha (Piñeiral de camarido e Moledo).

(Fonte:Caracterização das populações de Camarinha

(Corema album L.) no Cabo Carvoeiro

Elisabete Maria Matos de Sousa Marques

Dissertação orientada pela Professora Doutora Otília Correia

UNIVERSIDADE DE LISBOA

FACULDADE DE CIÊNCIAS

DEPARTAMENTO DE BIOLOGIA VEGETAL

Actualizado o 14-10-2008

Mata nº 1, excelente exemplar que, aparentemente non presenta ningún tipo de ameaza que poda incidir negativamente. En calquera caso, ao seu carón atópase tres pequenas acacias que no futuro si poderían ameazar esta mata.

O pasado sábado, 13 de xaneiro, efectuamos a primeira saída ao piñeiral de Camarido, para proceder á recollida de datos de 14 dos exemplares que localizamos no par de horas que estivemos na zona.

Temos que sinalar, que unicamente dous dos catorce exemplares, estaban nunhas boas condicións ( si ben un deles víase relativamente ameazado por tres acacias que, de non tomar medidas, no futuro poden traer consecuencias negativas para a mata en cuestión). Os demais exemplares víanse, en maior ou menor medida, ameazados, nuns casos por acacias, noutros por Carpobrotus sp., noutros por unha mestura de acacias, Carpobrotus e outras especies, e algún exemplar pequeno porque pode ser pisoteado accidentalmente.

Os datos que veñen a continuación son aproximados.

A "mata" pode estar formada por un só pé ou por varios, pero no seu conxunto forma unha única masa.

MATA Nº	ALTURA (cm)	MEDIDAS (cm)	ESTADO	TIPO AMENAZA	NOTAS
1	55	260 X 310	Aceptable	--------
2	33	15 X12	Posible amenaza	Pisoteo
3	100	257 X 370	Aceptable	--------
4	90	190 X 320	Aceptable	---------
5	110	210 X 230	Aceptable	----------
6	112	270 X 69	Amenazada	Xestas
7	47	44 X 30	Amenazada	Acacias
8	59	91 X 64	Amenazada	Carpobrotus
9	77	85 X 55	Amenazada	Xestas
10	50	370 X 375	Amenazada	Xestas, herbáceas
11	125	230 X 230	Amenazada	Acacia, Herbáceas.
12	102	206 X 243	Amenazada	Acacia, Carpobrotus	Parcialmente seca.
13	?	495 X 200	Amenazada	Acacia
14	126	232 X 168	Amenazada	Acacia, herbáceas.

Dous membros de ANABAM (Antón e Peque) tomando datos do exemplar nº 1.

Exemplar nº 5. Inicialmente presentámolo como non amenazado. ten tamén un excelente porte.

Restos de diverso vexetación, sobre todo xestas e algunhas outras plantas, amenazan

o exemplar nº 9.

Carpobrotus edulis (uña de tigre) e acacias, constitúen dúas das máis terribles amenazasa para a

Camariña.

Actualizado o 15-05-2008

O pasado sábado 3 de maio realizamos unha nova saída de campo ao piñeiral de Camarido (Caminha) para recoller información das camariñas presentes no mesmo. O equipo de campo estivo formado por cinco persoas: Carlos Angílica, fotografía e GPS; Mª Consuelo Gonzáles -Chelo-, anotacións; Manuel A. Pombal "Peque", medicións; Marcos Pombal, axudante e Agustín Ferreira, coordinador do proxecto e cámara.

Foron rexistradas un total de 41 matas de camariñas, algunhas delas formadas por varios pes. De todas elas se tomaron as coordenadas UTM, altura máxima así como a máxima lonxitude e anchura. A maior parte dos exemplares están cubertos por diverso tipo de vexetación: herbáceas, xestas, etc. Puidemos comprobar que hai zonas nas que o número de pes é realmente importante. Tal e como estamos vendo, pensamos que o futuro inmediato da especie está garantido no piñeiral de Camarido, agás que se produza unha actuación drástica e radical, aínda así, debera ser obxectivo prioritario facer labores de clareo, protección e información.

Tres dos integrantes do equipo de campo (Chelo, Peque e Carlos) recollendo datos dunha pequena planta de camariña.

Marcos é o máis xove colaborador de ANABAM. Na fotografía axudando ao seu pai na toma de datos dun dos exemplares observados.

Actualizado o 25-12-2007

Na década dos oitenta do século pasado, a camariña tiña unha presencia importante e se conservaba relativamente ben no piñeiral de Camarido, na outra beira do Miño, no municipio de Caminha. Pero xa por entón a súa supervivencia víase ameazada por especies exóticas como Carpobrotus edulis (uña de gato) e Acacia sp.

A preocupación de ANABAM pola camariña, levou a esta asociación a enviar, hai uns anos, un escrito á administración ambiental portuguesa para que tomaran cartas no asunto e garantir así a presencia da mesma nos lugares citados anteriormente. Pero si ben a resposta foi positiva, non as medidas que evitaran a súa merma que nunca se levaron a cabo.

Por si fose pouco, hai uns catro ou cinco anos houbo unha actuación no piñeiral --limpeza de maleza e plantación de piñeiros-- que supuxo un golpe para moitos exemplares desta especie, reducindo o número de exemplares presentes. As actuacións na praia -limpeza mecánica, incremento do número de usuarios, pisoteo continuado, etc- supuxo tamén outro golpe para as expectativas de supervivencia da camariña.

Deste xeito, paulatinamente esta especie vese cada vez máis ameazada e os seus efectivos redúcense notablemente. ANABAM está estudiando un plan de protección e conservación da camariña na marxe portuguesa onde podería facer unha primeira inversión de 500 euros para iniciar o programa de conservación e protección desta especie. Por empezar, dende este mes de xaneiro a camariña pasa a estar incluída no PES (Programa de Especial Seguimento) desenvolvido por ANABAM e co que se traballa de xeito activo naquelas especies e/ou hábitats do Baixo Miño que están ameazados.

Deste xeito, a camariña gozará dunhas determinadas accións e preocupacións particulares por parte dos membros de ANABAM que deberan conducir a unha paulatina e constante mellora da especie, garantindo, cando menos, a súa presencia estable no hábitat que hoxe ocupa. A posta en funcionamento do programa vaise iniciar xa neste mes de xaneiro no que se vai levar a cabo un censo dos exemplares presentes no piñeiral de Camarido e se tomarán diversos datos dos exemplares censados. A partir de aí, será estudiado un plan de protección e conservación da especie.

En condicións precarias, unha pequena mata de camariña emerxe das follas dos piñeiros.

A vexetación , neste caso xestas e diversas herbáceas, ameaza unha das matas de camariña presentes no piñeiral de Camarido. De seguir así, esta especie podería desaparecer a nivel local en poucos anos.