anabam

traballando polo patrimonio natural

do Baixo Miño galego-portugués

 

anabam.anabam@gmail.com

anabam@gmx.es

 

ANABAM

ASOCIARSE

CONTACTO

GRUPO TRABALLO

 

 

 

 

-EDUCACIÓN AMBIENTAL

-VISITAS GUIADAS

-CURSOS

-PUBLICACIÓNS

-VÍDEOS

 
 
 
 
 
 
 

INICIO

 

PORTADA

 

FAUNA

 

ENTOMOLOXÍA

 

HERPETOLOXIA

 

ORNITOLOXÍA NO ESTEIRO DO MIÑO

 

ORNITOLOXÍA NO BAIXO MIÑO

 

CETÁCEOS

 

PEGADAS. RASTROS

 

 

PROXECTOS

FOTOTRAMPEO

 

LARUS

 

BEMBIX

 

EURYNEBRIA

 

ESCARABEIDOS

 

PÍLLARA PAPUDA

 

BORRELHO

 
 
 
 
 
 

 FLORA

 

ÁRBORES EXTRAORDIN.

 

 

COÑECER

 

RUTA ORNITOLÓXICA

 

TURISMO ORNITOLÓXICO

 

 

ETNOGRAFÍA

 

ETNOGRAFÍA

 

AS SALINAS

 

 MARCAS MARIÑEIRAS

 

 

ESPAZOS NATURAIS

PINZÁS

 

 

PROTECCIÓN

 

P.E.S

 

 

 

 

ORNITOLOXÍA NO BAIXO MIÑO

 

Morus bassanus (MASCATO)

 

    AVES RECOLLIDAS AVES ESTUARIO MIÑO        

 

Actualizado o 02-12-2013

     

MORTANDADE DE MASCATOS (Morus bassanus) NA COSTA DO BAIXO MIÑO GALEGO-PORTUGUÉS

 

 

 

 

    Entre o 24 de outubro e o 10 de novembro rexistráronse un total de 16 cadáveres de mascato (Morus bassanus) no Baixo Miño galego-portugués. Catro deles (tres de primeiro ano e un adulto) foron atopados o 24 de outubro nun treito da costa norte do concello de Oia duns 600 m en liña recta (comprendido entre a Punta da Morena e o Portiño do Tallo; parroquia de Mougás) e presentaban un avanzado estado de descomposición. O 26 de outubro rexistrouse o cadáver dun exemplar subadulto no esteiro do Miño, na praia de Camposancos, e a comezos do mes de novembro foron localizados na praia da Arda (Afife), durante o desenvolvemento da tempada invernal do Projecto Borrelho, ata seis cadáveres de mascato. A eles sumáronse tres exemplares máis na praia de Âncora. Finalmente, o día 10 de Novembro, atopáronse na costa do municipio de Oia, máis concretamente no Porto de Ribasaltas (parroquia de Pedornes), dous cadáveres máis de exemplares adultos de mascato.

  

    A singularidade destes achádegos, ademais do número de exemplares, é o feito de que dez dos dezaseis individuos atopados eran exemplares xuvenís de menos dun ano de idade.

    A presenza da especie non é unha novidade para o Baixo Miño e ata 200 exemplares puideron ser censado na pasada tempada ornitolóxica fronte á desembocadura do Miño.

 

 

Exemplar xuvenil de mascato (Morus bassanus) na Praia da da Arda.

Fotografía: Noé Ferreira Rodríguez-anabam

 

  As causas da morte non puideron determinarse pero probablemente sexan debidas a varios factores, tales como a imposibilidade de obter alimento ao afastarse os peixes da superficie por causa dos sucesivos temporais ou a posible presenza de chapapote, xa que algún exemplar presentaba lixeiras manchas deste hidrocarburo.

 

  Exemplar adulto de mascato (Morus bassanus) na Praia de Âncora.

 Fotografía: Noé Ferreira Rodríguez-anabam

 

   A partir de finais de outubro comezan a chegar  as nosas latitudes individuos xuvenís procedentes das colonias reprodutoras situadas ao norte, o que explica que a meirande parte dos exemplares localizados se corresponda con individuos de menos dun ano.

 

Un dos exemplares adultos de mascato (Morus bassanus) atopados na costa de Oia.

Foto Javier Sánchez-anabam

 

E unha verdadera mágoa ver morta esta ave capaz de iniciar un voo en picado dende 10 a 40 m de altura para pescar,

chegando a velocidades do orde dos 100 km/h cando entra na auga. Foto Manuel A. Pombal-anabam

 

 

Cadáver na praia da Armona atopado o 26 de outubro, correspondente a un exemplar subadulto. Foto Agustín Ferreira-anabam

 

 

Restos dun individuo depredado por un carnívoro. Foto Javier Sánchez-anabam.

 

   

Actualizada o 17-11-2013

 

 

RESCATADO UN MASCATO FERIDO

NA PRAIA DA LAMIÑA (CAMPOSANCOS-A GUARDA)

 

     O 2 de outubro achegámonos ata a praia da Lamiña para recoller un mascato (Sula basana) que se atopaba no areal ferido, impedido para poder desprazarse ou voar. O aviso fora dado o día anterior, 1 de outubro, a noitiña por Igancio "o peluquero" ("o dos bonsais"), quen, coas debidas precaucións, xa o desprazara lonxe da influencia das augas do río.

 

    Acompañounos na recollida Pablo Covelo, de CEMMA, pois ese mesmo día  tiñamos tamén que levar a cabo a necropsia dun golfiño nas proximidades da cetárea da Guarda.

 

     O mascato era un individuo deste mesmo ano que, por algunha causa descoñecida para nós, debeu sufrir algún golpe. O día seguinte foi enviado ao centro de recuperación de aves en Pontevedra.

 

 

 

 
       

 

Actualizado o 22-04-2010

 

 

    

      O mascato é unha das aves que son recollidas habitualmente por ANABAM en mal estado. As causas soen ser por petróleo, como é o caso que nos ocupa. Nesta ocasión, o exemplar da fotografía, un individuos adulto, apareceu nunha finca do Coruto Vello (A Guarda). Foinos entregado por Jose Rodríguez Alfonso, a quen agradecemos a súa dispoñibilidade para que recolléramos a ave. A mesma presentaba unha mancha por petróleo no lateral esquerdo e estaba incapacitada para voar, posiblemente polo "piche" ou "chapapote" que impregnaba as súas plumas e tal vez por tragar restos do mesmo ao tratar de se limpar. A maior parte do corpo, como se aprecia na fotografía, non presentaba ningún tipo de problema. A ave foi enviada, a través dos axentes de conservación da natureza que pasaron a recollela,  ao Centro de Recuperación de Fauna de Pontevedra.

 

¡ATENCIÓN!    As persoas que recollan aves deben ter suma precaución co peteiro, sobre todo certas aves, como esta ou as garzas, gaivotas, etc., xa que o picotazo pode causar feridas graves, principalmente cando vai dirixido á cara, podendo chegar aos ollos con consecuencias manifestas. Un dos métodos é botarlles unha peza de roupa que as cubra, así estarán indefensas, e logo agarrala con firmeza polo pescozo, dirixindo este cara abaixo, para introducila posteriormente nunha caixa ou, mellor, nun saco e logo levala ao local de ANABAM. De non ser capaces de levar a cabo esta operación, poñerse en contacto  con esta asociación, onde algún membro da mesma tratará de recollela tan pronto lles sexa  posible.

 

 

  Detalle da cabeza do mascato. O peteiro, longo e forte, é un arma defensiva eficiente que pode causar serias feridas, polo que convén extremar as precaucións.

Outro detalle, neste caso dun ollo do mascato. Estas aves teñen unha vista moi aguzada o que lles permite seguir con facilidade os bancos de peixes, aos que perseguen nas súas travesías.

 

 

      Actualizado o 27-10-2011  
 

RESCATADO UN MASCATO FERIDO

 

 

por Manuel A.Pombal Diego

 
 

 

 

     O pasado luns 24 de outubro, a iso das 18.30 h, foi atopado un mascato ferido entre o Porto do Tecedor e o Porto da Xamúndez (coordenadas: X: 509 540 45; Y: 4 651 685 58) en Pedornes, Oia. Trátase dun exemplar  xoven, posiblemente de segundo ou terceiro ano posto que aínda non ten a cabeza amarela típica dos exemplares adultos, pero xa tiña un certo apencado no dorso e nas porcións proximais das ás. O seu característico son foi o que o delatou, e ó acercarse a el foi cando se puido comprobar que tiña serias dificultades para voar. Aínda así, avanzaba con certa velocidade coas ás estiradas e dando grandes zancadas. Cando se intentou coller, defendíase co seu grande peteiro, como era de agardar. Ocorréusenos sacar a chaqueta (xa facía algo de fresco) para tentar collelo sen facerlle dano e sen ser alcanzados polos agresivos intentos de picotazo que lanzaba. Conseguimos rodear as ás coa axuda da chaqueta, con parte dela arredor do longo pescozo, e dirixímonos a onde tiñamos o coche. No traxecto, decatámonos que do animal colgada un bo pedazo de tanza, de aproximadamente metro e medio de longo. O mascato tentaba, de cando en vez, defenderse co seu peteiro ao tempo que emitía o característico son. De feito, conseguiu picarnos nos dous brazos, aínda que sen maiores consecuencias. Cando chegamos ó coche, necesitamos a axuda dun señor que paseaba co seu can pola estrada vella para poder abrilo.

 
 

 

 

 

Mais tarde, xa na sede de ANABAM,  comprobamos que a tanza era dun amocelo que tiña cravado nunha das ás. Debía levar tempo con el cravado posto que tiña bastante rozada a zona, ademais dunha fonda ferida, duns dous cm de longo. Despois dun certo tempo tentándoo, conseguimos retirarlle o amocelo, tratando de non desgarrar máis a masa muscular. Cando conseguimos sacar o amocelo, tratamos a ferida cun antiséptico, procedendo de seguido a colocar ao animal nunha gaiola para que estivese máis tranquilo. Comprobamos que estaba bastante fraco. Pasou a noite na gaiola e, a mañá seguinte, foi enviado ao Centro de Recuperación de Aves de Pontevedra, logo de dar aviso ao axente responsable de Conservación da Natureza da zona para que pasaran a recollelo.

 

 
 

 

    Para pescar, estes animais lánzanse en vertical dende unha altura considerable, mergullándose totalmente. Polo tanto, e moi probable que nun destes lances (pode que para coller un peixe enganchado nun palangre), se enganchara accidentalmente nun dos amocelos sen carnada do palangre, sen poder librarse del. Tamén é posible que ao recoller o palangre, e debido a súa agresividade co peteiro, os mariñeiros optaran por cortar a tanza para así liberarse do mascato sen ter que “rifar” con el. Neste caso, parece que se librou dunha morte segura.

 

 
         

 

        Actualizado o 31-03-2011

 

O venres, 25 de marzo, era entregado a ANABAM un exemplar adulto de mascato, (Sula bassana), que se atopaba ferido. Foi recollido en Mougás (Oia), nas proximidades do antigo camping, por Gustavo Lomba, panadeiro de Oia, que se puxo de inmediato en contacto con ANABAM.

 

   A inspección ocular xa nos informou que esta ave se atopaba nun proceso bastante grave xa que non facía ademán de defenderse (como é normal nelas). As poucas horas de ser entregada (cousa que aconteceu ás oito da tarde), morría sen que se puidera facer nada por ela. Dado que presentaba algunhas manchas de petróleo, é moi probable que esta fose a causa da morte.

 

    Queremos agradecer a Gustavo o interés amosado pola recuperación do mascato.