PINZAS

Pinzás forma parte do Complexo Natural da Grova, no mesmo límite entre a comarca do Baixo Miño e a do Val Miñor. A chaira húmida e os pastizais esténdense entre os municipios de Tomiño (Baixo Miño) e Gondomar (Val Miñor). Os núcleos poboacionais máis próximo son a Alpuxarra e Iglesia, ambos de carácter rural e cunha poboación duns 300 veciños.

A este enclave accedemos pola estrada Tomiño-Ramallosa, que divide o humedal de Pinzás, así como o resto da parroquia, en dúas partes: unha ó leste e outra ó oeste.

De acordo a referencias que puidemos recoller, nos anos sesenta do século pasado, parte do humedal foi aterrado para habilitalo como pastizal. Pero os maiores intentos de agresión ecolóxica a esta zona producíronse primeiro a finais dos anos oitenta cando se aterrou unha parte da superficie co obxecto de construír un aeródromo; polo tanto, foi o primeiro gran intento de privatizar e modificar drasticamente este enclave natural. Anos despois quíxose construír un campo de golf na zona de Gondomar, e ata hai un ano, volveu haber un novo intento de construír un complexo urbanístico e campos de golf. ANABAM sempre estivo a expectativa, opóndose a todas estas pretensións de destrucción de dito entorno natural. Hoxe, gracias en parte a loita desenvolvida por ANABAM nuns casos, e noutros de ANABAM xunto con outros colectivos conservacionistas, sociais e políticos, puido evitarse a última das pretendidas agresións, de xeito que, nestes intres, podemos seguir disfrutando da riqueza natural que posúe o entorno de Pinzás

RESUME DA VISITA EFECTUADA POR MEMBROS DE ANABAM O 10 DE MAIO DE 2008

Condicións meteorolóxicas:

-Ceo cuberto.

-Temperatura: media-baixa.

-Algo de vento.

Colaboradores:

-Dorado Senra, Luis.

-Ferreira Lorenzo, Agustín

-Ferreira Lorenzo, Antón.

-Pombal Diego, Manuel A., "Peque".

A visita consistiu na recollida de información de campo, principalmente anfibios e réptiles, da zona comprendida entre a pista de aterramento e o regato que discorre paralela á mesma, e entre a pista de acceso polo norte, xa en Gondomar, e unha liña imaxinaria paralela a esta pista, uns 300 metros ao sur.

O tramo visitado está, na súa maior parte, asolagado, agás as zonas máis altas polas que podemos desplazarnos perfectamente. No momento da visita, uns operarios estaban procedendo a colocar un valado perimetral como protección da zona onde uns anos atrás se fixeron escavacións arqueolóxicas quedando como testemuñas das mesmas tres ou catro buratos cadrados de aproximadamente metro e medio de lado. Un membro do grupo inspeccionou estes buratos por se neles caeran anfibios ou réptiles; xa que, nese caso, sería necesario sacalos do interior debido a que por eles mesmo lles resultaría practicamente imposible facelo.

A inspección ocular dun tramo do regato permitiunos observar unha boa morea de samesugas, vermes anélidos habitantes das augas doces. Nunca viramos tal cantidade como nesta ocasión.

O río Cereixo ten o seu nacemento no humedal de Pinzás, unha das áreas herpetolóxicas máis importantes da comarca do Baixo Miño (xunto coa Valga) onde atopamos tódolos réptiles e anfibios presentes na mesma.O humedal, de augas superficiais, permanece encharcado case que todo o ano e por el discorren os regatos que dan orixe ao río Cereixo.

Atopamos un exemplar de Raniña de San Antón (Hyla arborea), o anuro máis pequeno que temos na comarca, de apenas 4 centímetros de lonxitude.

Varios exemplares de lagarta de Bocage (Lacerta bocagei) estaban acubillados baixo as pedras,

Un dos anfibios máis comúns é o Triturus bocagei, moi abundante no humedal de Pinzás.

Luis Dorado e Agustín Ferreira tomando datos e fotografías de algo que lles chama a atención.

Na zona pastan un bo número de cabezas de gando vacún en réxime de semiliberdade, a veces mesturados co gando cabalar.

Este gando, de pequena talla, permanece polo día no monte e pasto dos arredores. A tardiña regresará á corte.

FAUNA OBSERVADA:

ANFIBIOS:

Raniña de San Antón.

(Hyla arborea)

Ra verde.

(Ra perezi)

Sapiño comadrón.

(Alytes obstetricans)

Lagartixa de auga.

(Triturus boscai)

RÉPTILES:

Lagarta galega.

(Podardis bocagei)

Cobra de auga

(Natrix maura)

MAMÍFEROS:

Toupa.

(Talpa europaea)

Cabalo de monte

(Equus caballus)

AVES:

Corvo viaraz.

(Corvus corone)

Chasca.

(Saxicola torquata)

Carrizo.

(Troglodytes troglodytes)

Xirín común.

(Serinus serinus)

Pimpín común.

(Fringilla coelebs)

INVERTEBRADOS:

Samesuga.

Actualizado o 07-05-2007

Pinzás, situado no límite do municipio de Tomiño con Gondomar, ten o enorme privilexio de contar cun dos humedais máis interesantes que posúe a comarca do Baixo Miño, onde podemos atopar, por exemplo, tódolos anfibios que están presentes na comarca. Na primavera e verán, milleiros de ras entonan o seu canto inundando o entorno e transportándonos a "outro mundo" que non atopamos nas vilas da comarca. A reportaxe que ofrecemos aquí é, simplemente, unha pequena mostra deste espacio natural que somentes se pode valorar cando estamos inmersos nel.

Nos pastizais poden verse os montículos de terra que fan as toupeiras. Se estes animais resultan "indesexables" para moitos agricultores e propietarios de xardíns, imaxinemos que suporá a actuación dos mesmos nun campo de golf. O uso de "toupacidas" terá que ser habitual para que estes bechos non estraguen o precioso manto de xogo que supón a extensa alfombra verde por onde se desliza a pelotiña dos golfistas.

Extensa pradeira que serve de pasto a decenas de cabezas de gando (ovino, vacuno, cabalar) que se desplaza pola zona en réxime de semiliberdade.

A auga e un dos recursos naturais que confire interese a esta paraxe. Gracias a ela, neste humedal están presentes tódolos anfibios existentes no Baixo Miño e practicamente tódolos réptiles da comarca.

Numeroso exemplares de pereira brava se espallan pola zona. Algúns destes exemplares amosan un excepcional porte que se cubre de frores brancas no mes de abril.

As pistas de terra permiten o desplazamento ó longo da chaira de Pinzás. A un e outro lado se extenden os pastizais e o humedal que se prolonga traspasando os límites do municipio de Tomiño cara ao de Gondomar.

Este regato é a cabeceira do río Cereixo da Briña, un dos máis emblemáticos e fermosos ríos que discurren polo Baixo Miño. Nestas augas aínda se pesca algunha que outra troita.

Esta fermosa paraxe pode verse radicalmente transformada e privatizada se o especulativo proxecto urbanístico vai adiante. A sensibilidade para conservar os espazos naturais parece non querer chegar a moita xente. Posuer no Baixo Miño enclaves como este é un luxo que, de momento, temos a sorte de poder disfrutar libremente todos. Pero estes espazos son moi codiciados pola xente "de capital" e a súa conservación cada vez resulta máis difícil.

Parece ser que nalgún tempo, esta chaira era máis húmida, pero aterramentos para formar pastizal, acabaron cun humedal do que hoxe non queda máis que unha mínima representación en situación precaria.

Os regatos permiten "vaciar" de xeito natural a acumulación de auga na chaira.

Serpeteando, con escasa profundidade, os regatos humedecen a superficie anexa permite o desenvolvemento de numerosas especies animais e vexetais ligadas a auga.

Varias razas de cabalos pastan libremente nesta área. De levarse a cabo o macroproxecto especulativo, deixaremos de ver estampas como estas.

Tamén os lugareños aproveitan esta paraxe para deixar en réxime de semiliberdade numerosas cabezas de gando vacún. Aí se crían de xeito natural, aproveitando os pastos, máis dun cento de cabezas de gando.