|
Novos
cetáceos aparecen varados na
costa do
concello de Oia
Rorcual
alibranco (Balaenoptera acutorostrata)
Texto e fotos: Manuel A. Pombal Diego
Os
últimos días foi noticia nos medios de comunicación a presenza dunha
balea e dun caldeirón que foron localizados na costa de Oia o pasado día
13 de maio. A balea, un exemplar de rorcual alibranco (Balaenoptera
acutorostrata), medía 536 cm, calcúlase que podía pesar dúas
toneladas e media, e foi identificada como femia polos membros da CEMMA.
Apareceu varada ó norte do Porto de Salcidos, mais ou menos a altura da
depuradora sita preto do Porto de Mougás. O exemplar xa estaba bastante
deteriorado, sobre todo a zona do morro e parte da pel. O xoves día 14
foi retirado da praia de bolos onde se encontraba por un tractor do
concello de Oia e ubicado ó lado da estrada xeral N-552 (Baiona-A
Guarda) para ser cargado ó día seguinte nun camión enviado
pola Consellería de Medio Ambiente para
levalo para A Coruña. Os operativos de retirada do animal foron
coordinados polo concelleiro de Medio Ambiente do concello de Oia
(Manuel Miniño) e unha técnico da Consellería de Medio Ambiente.
Cabe salientar que fai xusto un
ano (17 de maio de 2008) varou un exemplar da mesma especie que medía
820 cm e pesaba unhas 5 toneladas no Porto de sartaxes na parroquia de
Viladesuso (apenas a un quilómetro de distancia da atopada agora en
Mougás). Tal e como acontecera fai un ano, foron moitos os curiosos que
se acercaron a ver o animal varado, parte deles pararon ó velo ó carón
da estrada cando circulaban pola N-552.
Os
exemplares desta especie poden alcanzar os 10 metros de lonxitude, sendo
as femias maiores cos machos. Os machos son maduros ós 6 anos (7 metros
de lonxitude) e as femias ós 7 anos (7,5 metros de lonxitude corporal).
Crecen hasta os 18-20 anos e poden alcanzar os 60 anos de idade. O
período de xestación dura uns 11 meses, e as crías ó nacer mide cerca
dos 3 metros e pesa uns 350 quilos. Permanecen xunta as nais como
lactantes hasta os 5 meses de vida. Aínda que poden alcanzar as 14
toneladas de peso, normalmente non pasan das 10. Caracterízanse por ter
entre 230 e 360 pares de barbas na boca. A aleta dorsal é a mais alta de
todos os rorcuales. Entre as aletas pectorais e a gorxa teñen de 50 a 70
surcos. A cor é gris escuro ou negruzco no dorso e nos flancos, con
algunhas franxas laterais, e branco no ventre. Na aleta dorsal presentan
unha franxa branca que é orixe do seu nome de alibranca.
Aliméntanse
de krill, e peixes pequenos como o arenque a sardiña ou o bacalao ou de
cefalópodos. Son bos nadadores podendo alcanzar os 16 nudos de
velocidade. É unha especie cosmopolita e protexida, xa que é a única
balea explotada comercialmente na actualidade. No libro vermello dos
vertebrados de España está catalogada como especie vulnerable. A costa
occidental de Galicia é a zona da costa española con maior densidade de
varamentos desta especie.
Caldeirón (Globicephala
melaena)
O
mesmo día 13 foi localizado por un membro da CEMMA un caldeirón na zona
sur do concello de Oia, no lugar coñecido como As Laxes do Alto. O
animal levaba xa varios días morto e presentaba signos de deterioro como
a lingua inchada, parte das vísceras fora e a cola bastante rota. O
exemplar media 380 cm e atopábase agochado e encaixado entre varias
rochas nunha zona de difícil acceso.
Finalmente, este domingo día 17, unha chamada do 112 alertou ó alcalde
do concello de Oia da presenza doutro caldeirón na zona das Mariñas de
Mougás. O exemplar foi localizado ó norte da piscifactoría Acuinova á
altura da Punta da Cagareta. Trátase dun macho de 248 cm de lonxitude
que tamén leva varios días morto. Presentaba varios furados entre as
aletas pectorais, parte das vísceras fora e a cola comida parcialmente
(mesmo puidemos comprobar como varias gaivotas picoteaban e comían
restos da cola).
Comparativa
cos varamentos do ano pasado (2008)
Os últimos
achádegos no que levamos do mes de maio (dous golfiños, dous caldeiróns
e un rorcual alibranco), xunto cos catro golfiños dos meses anteriores
completan un total de 9 cetáceos varados na costa Baixomiñota no
presente ano 2009. É dicir, mais da metade foron rexistrados nos
primeiros 17 días de maio. A estas alturas do mes o ano pasado xa
levábamos rexistrados 19 cetáceos, sendo o mes de abril o de maior
número de rexistros (con 6 golfiños e un caldeirón). Curiosamente este
ano todos os rexistros se produciron na costa do concello de Oia (onde
tamén se atopou una tartaruga de coiro a primeira semana de xaneiro). |
